martedì, Giugno 15, 2021
spot_imgspot_imgspot_imgspot_img
HomeMahabharata - Adi Parva - ItalianoMahabharata - Adi Parva - Samgraha Parva - Italiano - Sezione 2

Mahabharata – Adi Parva – Samgraha Parva – Italiano – Sezione 2

Il Mahabharata
di
Krishna-Dvaipayana Vyasa

Recenzione meridionale
Edizione Kumbhaghonam

Libro primo

Adi parva
(Il libro delle origini)

SEZIONE 2

PARVA SAMGRAHA PARVA
(L’elenco dei libri)

Storia di Samantapanchaka

ऋष्अय ऊचुः
समन्तपञ्चकम इति यद उक्तं सूतनन्दन ।
एतत सर्वं यथान्यायं शरॊतुम इच्छामहे वयम ॥१॥
ṛṣaya ūcuḥ
samantapañcakam iti yad uktaṃ sūtanandana |
etat sarvaṃ yathānyāyaṃ śrotum icchāmahe vayam ||1||

I saggi chiesero: “O figlio di Suta, noi vogliamo conoscere le circostanze per cui un luogo da te citato, fu chiamato Samantapanchaka”.

सूत उवाच
शुश्रूषा यदि वॊ विप्रा बरुवतश च कथाः शुभाः ।
समन्तपञ्चकाख्यं च शरॊतुम अर्हथ सत्तमाः ॥२॥
sūta uvāca
śuśrūṣā yadi vo viprā bruvataś ca kathāḥ śubhāḥ |
samantapañcakākhyaṃ ca śrotum arhatha sattamāḥ ||2||

Il Suta rispose: “Meritevoli saggi, o migliori tra gli uomini, narrerò la storia di Samantapanchaka.

तरेता दवापरयॊः संधौ रामः शस्त्रभृतां वरः ।
असकृत पार्थिवं कषत्रं जघानामर्ष चॊदितः ॥३॥
tretā dvāparayoḥ saṃdhau rāmaḥ śastrabhṛtāṃ varaḥ |
asakṛt pārthivaṃ kṣatraṃ jaghānāmarṣa coditaḥ ||3||

A cavallo tra il Treta e il Dvapara, Rama il migliore degli armati, agitato, ripetutamente colpiva i nobili Kshatrya,

स सर्वं कषत्रम उत्साद्य सववीर्येणानल दयुतिः ।
समन्तपञ्चके पञ्च चकार रुधिरह्रदान ॥४॥
sa sarvaṃ kṣatram utsādya svavīryeṇānala dyutiḥ |
samantapañcake pañca cakāra rudhirahradān ||4||

con il lucente fuoco del suo valore, in Samantapancaka sorsero cinque laghi di sangue.

स तेषु रुधिराम्भःसु हरदेषु करॊधमूर्च्छितः ।
पितॄन संतर्पयाम आस रुधिरेणेति नः शरुतम ॥५॥
sa teṣu rudhirāmbhaḥsu hradeṣu krodhamūrcchitaḥ |
pitṝn saṃtarpayām āsa rudhireṇeti naḥ śrutam ||5||

In preda alla collera, immerso nelle acque rossastre, con il sangue sfamava agli antenati (Pitri).

अथर्चीकादयॊ ऽभयेत्य पितरॊ बराह्मणर्षभम ।
तं कषमस्वेति सिषिधुस ततः स विरराम ह ॥५॥
atharcīkādayo ‘bhyetya pitaro brāhmaṇarṣabham |
taṃ kṣamasveti siṣidhus tataḥ sa virarāma ha ||6||

Quindi gli antenati con il padre Richika in testa, avvicinatisi a quel toro dei Brahmana, gli ordinarono di pacificarsi, allora egli si fermava.

अनया पितृभक्त्या च विक्रमेण तव प्रभो ।
वरं वृणीष्व भद्रं ते यमिच्छसि महाद्युते ॥७॥
anayā pitṛbhaktyā ca vikrameṇa tava prabho |
varaṃ vṛṇīṣva bhadraṃ te yamicchasi mahādyute ||7||

Per la tua prodezza e pietà filiale. O potente, benedizioni su di te. O illustre. Chiedi il privilegio che ambisci possedere.

राम उवाच यदि मे पितरः प्रीता यद्यनुग्राह्यता मयि ।
यच्च रोषाभिभूतेन क्षत्रमुत्सादितं मया ॥८॥
rāma uvāca yadi me pitaraḥ prītā yadyanugrāhyatā mayi |
yacca roṣābhibhūtena kṣatramutsāditaṃ mayā ||8||

Rama disse: “Padri, se siete favorevoli nei miei confronti, il premio che vi chiedo è di essere assolto dal peccato commesso con lo sterminio della casta dei guerrieri (Kshatrya)

ह्रदाश्च तीर्थभूता मे भवेयुर्भुवि विश्रुताः ।।९।।
hradāśca tīrthabhūtā me bhaveyurbhuvi viśrutāḥ ||9||

e che questi laghi composti di sangue, possano divenire famosi come luoghi sacri (tirtha)”.

वं भविष्यतीत्येवं पितरस्तमथाब्रुवन् ।
तं क्षमस्वेति निषिषिधुस्तत: स विरराम ह ॥१०॥
vaṃ bhaviṣyatītyevaṃ pitarastamathābruvan |
taṃ kṣamasveti niṣiṣidhustata: sa virarāma ha ||10||

Gli antenati dissero: “Così sia. Rimani quieto”.

तेषां समीपे यॊ देशॊ हरदानां रुधिराम्भसाम ।
समन्तपञ्चकम इति पुण्यं तत्परिकीर्तितम ॥११॥
teṣāṃ samīpe yo deśo hradānāṃ rudhirāmbhasām |
samantapañcakam iti puṇyaṃ tatparikīrtitam ||11||

Da quel giorno la regione in cui hanno sede i laghi di sangue, fu celebrata con il nome di Samantapanchaka.

येन लिङ्गेन यॊ देशॊ युक्तः समुपलक्ष्यते ।
तेनैव नाम्ना तं देशं वाच्यम आहुर मनीषिणः ॥१२॥
yena liṅgena yo deśo yuktaḥ samupalakṣyate |
tenaiva nāmnā taṃ deśaṃ vācyam āhur manīṣiṇaḥ ||12||

I saggi hanno dichiarato che ogni regione, viene distinta da un nome che illustra qualche circostanza che in passato la rese famosa.

अन्तरे चैव संप्राप्ते कलिद्वापरयॊर अभूत ।
समन्तपञ्चके युद्धं कुरुपाण्डवसेनयॊः ॥१३॥
antare caiva saṃprāpte kalidvāparayor abhūt |
samantapañcake yuddhaṃ kurupāṇḍavasenayoḥ ||13||

Molto tempo dopo a cavallo tra lo Dvapara e il Kali, in Samantapanchaka si scontrarono le armate dei Kuru e dei Pandava.

तस्मिन परमधर्मिष्ठे देशे भूदॊषवर्जिते ।
अष्टादश समाजग्मुर अक्षौहिण्यॊ युयुत्सया ॥१४॥
tasmin paramadharmiṣṭhe deśe bhūdoṣavarjite |
aṣṭādaśa samājagmur akṣauhiṇyo yuyutsayā ||14||

In quel luogo, sede del supremo Dharma, privo di anomalie, diciotto Akshauhini desiderosi di battaglia si scontrarono.

एवं नामाभिनिर्वृत्तं तस्य देशस्य वै दविजाः ।
पुण्यश च रमणीयश च स देशॊ वः परकीर्तितः ॥१५॥
evaṃ nāmābhinirvṛttaṃ tasya deśasya vai dvijāḥ |
puṇyaś ca ramaṇīyaś ca sa deśo vaḥ prakīrtitaḥ ||15||

O rinati (dvija), questo è il motivo per cui quella santa e bella regione che voi celebrate prende quel nome.

तद एतत कथितं सर्वं मया वॊ मुनिसत्तमाः ।
यथा देशः स विख्यातस तरिषु लॊकेषु विश्रुतः ॥१६॥
tad etat kathitaṃ sarvaṃ mayā vo munisattamāḥ |
yathā deśaḥ sa vikhyātas triṣu lokeṣu viśrutaḥ ||16||

O migliori tra i Muni, ho descritto di come quel luogo così chiamato è conosciuto nei tre mondi (trishu lokeshu).

Descrizione di un Akshauhini

ऋषय ऊचुः ।
अक्षौहिण्य इति परॊक्तं यत तवया सूतनन्दन ।
एतद इच्छामहे शरॊतुं सर्वम एव यथातथम ॥१७॥
ṛṣaya ūcuḥ |
akṣauhiṇya iti proktaṃ yat tvayā sūtanandana |
etad icchāmahe śrotuṃ sarvam eva yathātatham ||17||

I Rishi chiesero: “O figlio di Suta, più volte hai fatto riferimento ad un Akshauhini, noi vorremmo sapere ciò che implica questo termine.

अक्षौहिण्याः परीमाणं रथाश्वनरदन्तिनाम ।
यथावच चैव नॊ बरूहि सर्वं हि विदितं तव ॥१८॥
akṣauhiṇyāḥ parīmāṇaṃ rathāśvanaradantinām |
yathāvac caiva no brūhi sarvaṃ hi viditaṃ tava ||18||

Tu conosci ogni cosa, riferisci di quanti cavalli, fanti, carri, elefanti è composto un Akshauhini”.

स्ऊत उव्आच ।
एकॊ रथॊ जगश चैकॊ नराः पञ्च पदातयः ।
तरयश च तुरगास तज्ज्ञैः पत्तिर इत्य अभिधीयते ॥१९॥
sūta uvāca |
eko ratho jagaś caiko narāḥ pañca padātayaḥ |
trayaś ca turagās tajjñaiḥ pattir ity abhidhīyate ||19||

Il Suta rispose: “Gli esperti dichiarano che un carro, un elefante, cinque fanti e tre cavalli, formano un Patti.

पत्तिं तु तरिगुणाम एताम आहुः सेनामुखं बुधाः ।
तरीणि सेनामुखान्य एकॊ गुल्म इत्य अभिधीयते ॥२०॥
pattiṃ tu triguṇām etām āhuḥ senāmukhaṃ budhāḥ |
trīṇi senāmukhāny eko gulma ity abhidhīyate ||20||

Gli esperti chiamano tre Patti un Senamukha. Tre Senamukha formano un Gulma.

तरयॊ गुल्मा गणॊ नाम वाहिनी तु गणास तरयः ।
समृतास तिस्रस तु वाहिन्यः पृतनेति विचक्षणैः ॥२१॥
trayo gulmā gaṇo nāma vāhinī tu gaṇās trayaḥ |
smṛtās tisras tu vāhinyaḥ pṛtaneti vicakṣaṇaiḥ ||21||

Gli esperti chiamano tre Gulma un Gana. Tre Gana formano un Vahini. Tre Vahini formano un Pritana.

चमूस तु पृतनास तिस्रस तिस्रश चम्वस तव अनीकिनी ।
अनीकिनीं दशगुणां पराहुर अक्षौहिणीं बुधाः ॥२२॥
camūs tu pṛtanās tisras tisraś camvas tv anīkinī |
anīkinīṃ daśaguṇāṃ prāhur akṣauhiṇīṃ budhāḥ ||22||

Gli esperti chiamano tre Pritana un Camu. Tre Camu formano un Anikini e dieci Anikini formano un Akshauhini.

अक्षौहिण्याः परसंख्यानं रथानां दविजसत्तमाः ।
संख्या गणित तत्त्वज्ञैः सहस्राण्य एकविंशतिः ॥२३॥
akṣauhiṇyāḥ prasaṃkhyānaṃ rathānāṃ dvijasattamāḥ |
saṃkhyā gaṇita tattvajñaiḥ sahasrāṇy ekaviṃśatiḥ ||23||

O migliori tra i Dvija, secondo gli esperti, la somma totale dei carri di un Akshauhini è di ventunomila,

शतान्य उपरि चैवाष्टौ तथा भूयश च सप्ततिः ।
गजानां तु परीमाणम एतद एवात्र निर्दिशेत ॥२४॥
śatāny upari caivāṣṭau tathā bhūyaś ca saptatiḥ |
gajānāṃ tu parīmāṇam etad evātra nirdiśet ||24||

più ottocento, a cui vanno aggiunti settanta. Il numero degli elefanti è lo stesso.

जञेयं शतसहस्रं तु सहस्राणि तथा नव ।
नराणाम अपि पञ्चाशच छतानि तरीणि चानघाः ॥२५॥
jñeyaṃ śatasahasraṃ tu sahasrāṇi tathā nava |
narāṇām api pañcāśac chatāni trīṇi cānaghāḥ ||25||

O senza macchia, gli uomini sono cento novemila e trecentosessantacinque.

पञ्च षष्टिसहस्राणि तथाश्वानां शतानि च ।
दशॊत्तराणि षट पराहुर यथावद इह संख्यया ॥२६॥
pañca ṣaṣṭisahasrāṇi tathāśvānāṃ śatāni ca |
daśottarāṇi ṣaṭ prāhur yathāvad iha saṃkhyayā ||26||

E sessantacinquemila-seicento-dieci è il calcolo esatto dei cavalli.

एताम अक्षौहिणीं पराहुः संख्या तत्त्वविदॊ जनाः ।
यां वः कथितवान अस्मि विस्तरेण दविजॊत्तमाः ॥२७॥
etām akṣauhiṇīṃ prāhuḥ saṃkhyā tattvavido janāḥ |
yāṃ vaḥ kathitavān asmi vistareṇa dvijottamāḥ ||27||

O Dvija, in accordo a questi calcoli, chi sa contare, dice che sia un Akshahuini. Questo ho spiegato.

एतया संख्यया हय आसन कुरुपाण्डवसेनयॊः ।
अक्षौहिण्यॊ दविजश्रेष्ठाः पिण्डेनाष्टादशैव ताः ॥२८॥
etayā saṃkhyayā hy āsan kurupāṇḍavasenayoḥ |
akṣauhiṇyo dvijaśreṣṭhāḥ piṇḍenāṣṭādaśaiva tāḥ ||28||

O migliori dei Dvija, di questi numeri erano gli Akshauhini dei Kuru e dei Pandava, diciotto in totale.

La battaglia

समेतास तत्र वै देशे तत्रैव निधनं गताः ।
कौरवान कारणं कृत्वा कालेनाद्भुत कर्मणा ॥२९॥
sametās tatra vai deśe tatraiva nidhanaṃ gatāḥ |
kauravān kāraṇaṃ kṛtvā kālenādbhuta karmaṇā ||29||

Il destino, le cui azioni sono straordinarie, radunò tutti in quel luogo e fece dei Kuru gli artefici della loro distruzione.

अहानि युयुधे भीष्मॊ दशैव परमास्त्रवित ।
अहानि पञ्च दरॊणस तु ररक्ष कुरु वाहिनीम ॥३०॥
ahāni yuyudhe bhīṣmo daśaiva paramāstravit |
ahāni pañca droṇas tu rarakṣa kuru vāhinīm ||30||

Bishma, esperto nella scelta delle armi, combatté per dieci giorni. Drona cercò di proteggere l’esercito Kuru per cinque giorni.

अहनी युयुधे दवे तु कर्णः परबलार्दनः ।
शल्यॊऽरधदिवसं तव आसीद गदायुद्धम अतः परम ॥३०॥
ahanī yuyudhe dve tu karṇaḥ parabalārdanaḥ |
śalyo’rdhadivasaṃ tv āsīd gadāyuddham ataḥ param ||31||

Karna il distruttore di nemici combatté per due giorni, Shalya per mezza giornata e per mezza giornata è poi durato il combattimento con le mazze.

तस्यैव तु दिनस्यान्ते हार्दिक्य दरौणिगौतमाः ॥३२॥
tasyaiva tu dinasyānte hārdikya drauṇigautamāḥ ||32||

Dopo il tramonto, mentre tutti dormivano il figlio di Hridika, il figlio di Drona e il figlio di Gautama,

परसुप्तं निशि विश्वस्तं जघ्नुर यौधिष्ठिरं बलम ।
यत तु शौनक सत्रे तु भारताख्यान विस्तरम ॥३३॥
prasuptaṃ niśi viśvastaṃ jaghnur yaudhiṣṭhiraṃ balam |
yat tu śaunaka satre tu bhāratākhyāna vistaram ||33||

di notte con la frode distrussero il dormiente esercito di Yudhishthira. O Saunaka, questa storia chiamata Bharata è esposta nei dettagli durante il sacrificio (satre),

जनमेजयस्य तत्सत्रे व्यासशिष्येण धीमता ।
कथितं विस्तरार्थं च यशो वीर्यं महीक्षिताम् ॥३४॥
janamejayasya tatsatre vyāsaśiṣyeṇa dhīmatā |
kathitaṃ vistarārthaṃ ca yaśo vīryaṃ mahīkṣitām ||34||

precedentemente esposto dal discepolo di Vyasa al sacrificio di Janamejaya. Sono raccontate la fama e il valore di re che governarono il mondo.

Le glorie del grande Bharata

आख्यास्ये तत्र पौलॊमम आख्यानं चादितः परम ।
विचित्रार्थपदाख्यानम अनेकसमयान्वितम ॥३५॥
ākhyāsye tatra paulomam ākhyānaṃ cāditaḥ param |
vicitrārthapadākhyānam anekasamayānvitam ||35||

Ci sono tre Parva all’inizio, per prima è raccontata la sezione Pauloma, contiene molte dizioni, descrizioni e sensi meravigliosi.

अभिपन्नं नरैः पराज्ञैर वैराग्यम इव मॊक्षिभिः ।
आत्मेव वेदितव्येषु परियेष्व इव च जीवितम ॥३६॥
abhipannaṃ naraiḥ prājñair vairāgyam iva mokṣibhiḥ |
ātmeva veditavyeṣu priyeṣv iva ca jīvitam ||36||

Come gli uomini che desiderano la liberazione finale accettano il Vairagya, così è il sé tra le cose da conoscere, così è la vita tra le cose che sono care.

इतिहासः परधानार्थः शरेष्ठः सर्वागमेष्व अयम ।
इतिहासॊत्तमे हय अस्मिन्न अर्पिता बुद्धिर उत्तमा ॥३७॥
itihāsaḥ pradhānārthaḥ śreṣṭhaḥ sarvāgameṣv ayam |
itihāsottame hy asminn arpitā buddhir uttamā ||37||

Così questa storia (Itihasa), è la prima per senso e la migliore tra tutte le conoscenze. In questa eccelsa storia vi è fissata la suprema intelligenza.

आहारमनपाश्रित्य शरीरस्येव धारणम् ।
तदेतद्भारतं नाम कविभिस्तूपजीव्यते ॥३८॥
āhāramanapāśritya śarīrasyeva dhāraṇam |
tadetadbhārataṃ nāma kavibhistūpajīvyate ||38||

Come il corpo dipende dal cibo che mangia, così i poeti dipendono da questo Bharata che servono e apprezzano.

उदयप्रेप्सुभिर्भूत्यैरभिजात इवेश्वरः ।
इतिहासोत्तमे यस्मिन्नर्पिता बुद्धिरुत्तमा ॥३९॥
udayaprepsubhirbhūtyairabhijāta iveśvaraḥ |
itihāsottame yasminnarpitā buddhiruttamā ||39||

Come un buon maestro, viene aiutato da servitori desiderosi di ottenere la perfezione, così questa storia aiuta tutti i poeti.

खरव्यञ्जनयॊः कृत्स्ना लॊकवेदाश्रयेव वाक ॥४०॥
kharavyañjanayoḥ kṛtsnā lokavedāśrayeva vāk ||40||

Come la parola inserita nei Veda e nel mondo è completa di vocali e consonanti.

Indice delle sezioni del grande Bharata

अस्य परज्ञाभिपन्नस्य विचित्रपदपर्वणः ।
सूक्ष्मार्थन्याययुक्तस्य वेदार्थैर्भूषितस्य च ।
भारतस्येतिहासस्य शरूयतां पर्व संग्रहः ॥४१॥
asya prajñābhipannasya vicitrapadaparvaṇaḥ |
sūkṣmārthanyāyayuktasya vedārthairbhūṣitasya ca |
bhāratasyetihāsasya śrūyatāṃ parva saṃgrahaḥ ||41||

Ascolta dunque, i Parva composti da varie metriche, colma di sottili significati e di logiche connessioni ricamate con l’essenza dei Veda. Ascolta questa storia dispensatrice di saggezza, questa storia dei Bharata, Ascolta l’elenco dei Parva.

पर्वानुक्रमणी पूर्वं दवितीयं पर्व संग्रहः ।
पौष्यं पौलॊमम आस्तीकम आदिवंशावतारणम ॥४२॥
parvānukramaṇī pūrvaṃ dvitīyaṃ parva saṃgrahaḥ |
pauṣyaṃ paulomam āstīkam ādivaṃśāvatāraṇam ||42||

Per primo l’indice dei Parvan e per secondo l’elenco dei Parva, Pausya, Pauloma, Astika e Adivamsavataraṇa,

ततः संभव पर्वॊक्तम अद्भुतं देवनिर्मितम ।
दाहॊ जतु गृहस्यात्र हैडिम्बं पर्व चॊच्यते ॥४३॥
tataḥ saṃbhava parvoktam adbhutaṃ devanirmitam |
dāho jatu gṛhasyātra haiḍimbaṃ parva cocyate ||43||

Quindi il Sambhava Parva che racconta di meravigliose ed emozionanti vicende. Segue lo Jatugriha-daha che racconta dell’incendio, poi l’Hidimba viene narrato.

ततॊ बकवधः पर्व पर्व चैत्ररथं ततः ।
ततः सवयंवरं देव्याः पाञ्चाल्याः पर्व चॊच्यते ॥४४॥
tato bakavadhaḥ parva parva caitrarathaṃ tataḥ |
tataḥ svayaṃvaraṃ devyāḥ pāñcālyāḥ parva cocyate ||44||

Quindi il Bakavadha Parva, poi il Chaitraratha Parva, poi il Parva dello Svayamvara che contiene la storia della principessa Panchali

कषत्रधर्मेण निर्मित्य ततॊ वैवाहिकं समृतम ।
विदुरागमनं पर्व राज्यलम्भस तथैव च ॥४५॥
kṣatradharmeṇa nirmitya tato vaivāhikaṃ smṛtam |
vidurāgamanaṃ parva rājyalambhas tathaiva ca ||45||

e della sua conquista secondo la legge (Dharma) degli Kshatrya, sono descritte le nozze. Segue il Parva dell’arrivo di Vidura e dell’acquisizione del regno.

अर्जुनस्य वनेवासः सुभद्राहरणं ततः ।
सुभद्राहरणाद ऊर्ध्वं जञेयं हरणहारिकम ॥४६॥
arjunasya vanevāsaḥ subhadrāharaṇaṃ tataḥ |
subhadrāharaṇād ūrdhvaṃ jñeyaṃ haraṇahārikam ||46||

Quindi l’esilio di Arjuna nella foresta (Vanavasa) e il sequestro di Subhadra (Subhadra-arana). Dopo il rapimento di Subhadra si narra l’Arana Harika.

ततः खाण्डव दाहाख्यं तत्रैव मय दर्शनम ।
सभा पर्व ततः परॊक्तं मन्त्रपर्व ततः परम ॥४७॥
tataḥ khāṇḍava dāhākhyaṃ tatraiva maya darśanam |
sabhā parva tataḥ proktaṃ mantraparva tataḥ param ||47||

Quindi l’incendio della foresta Kandava (Kandava-daha) e l’incontro con Maya (Mayadarsana). Quindi sono narrati il Sabha Parva e il Mantra Parva.

जरासंध वधः पर्व पर्व दिग विजयस तथा ।
पर्व दिग विजयाद ऊर्ध्वं राजसूयिकम उच्यते ॥४८॥
jarāsaṃdha vadhaḥ parva parva dig vijayas tathā |
parva dig vijayād ūrdhvaṃ rājasūyikam ucyate ||48||

Quindi il Parva dell’uccisione di Jarasamdha, poi il Digvijaya Parva, dopo il Digvijaya si racconta del Rajasuya Parva.

ततश चार्घाभिहरणं शिशुपाल वधस ततः ।
दयूतपर्व ततः परॊक्तम अनुद्यूतम अतः परम ॥४९॥
tataś cārghābhiharaṇaṃ śiśupāla vadhas tataḥ |
dyūtaparva tataḥ proktam anudyūtam ataḥ param ||49||

Quindi l’Arghiabiharana e il Sisupalavada Parva. Segue il Dyuta Parva, quindi è narrato l’Anudyuta.

तत आरण्यकं पर्व किर्मीरवध एव च ।
अर्जुनस्याभिगमनं पर्व ज्ञेयमतः परम् ॥५०॥
tata āraṇyakaṃ parva kirmīravadha eva ca |
arjunasyābhigamanaṃ parva jñeyamataḥ param ||50||

Quindi l’Aranyaka Parva e il Krimiravada, quindi è narrato il sublime Arjunabhigamana Parva.

ईश्वरार्जुनयॊर युद्धं पर्व कैरात संज्ञितम ।
इन्द्रलॊकाभिगमनं पर्व जञेयम अतः परम ॥५१॥
īśvarārjunayor yuddhaṃ parva kairāta saṃjñitam |
indralokābhigamanaṃ parva jñeyam ataḥ param ||51||

Quindi il Kairata Parva con la descrizione della lotta tra Isvara e Arjuna. Poi segue l’Indralokabhigamana Parva.

नलोपाख्यानमपि च धार्मिकं करुणोदयम् ।
तीर्थयात्रा ततः पर्व कुरुराजस्य धीमतः ॥५२॥
nalopākhyānamapi ca dhārmikaṃ karuṇodayam |
tīrthayātrā tataḥ parva kururājasya dhīmataḥ ||52||

Poi viene la patetica, pia e religiosa Nalaupakhyana. Poi il Tirthayatra Parva del saggio re dei Kuru.

जटासुरवधः पर्व यक्षयुद्धम अतः परम ।
निवातकवचैर्युद्धं पर्व चाजगरं ततः ॥५३॥
jaṭāsuravadhaḥ parva yakṣayuddham ataḥ param
nivātakavacairyuddhaṃ parva cājagaraṃ tataḥ ||53||

Quindi il Jatasura Parva, poi il Yakshauddha. Segue il Nivatakavacha Parva e l’Ajagara.

तथैवाजगरं पर्व विज्ञेयं तदनन्तरम ।
मार्कण्डेय समस्या च पर्वॊक्तं तदनन्तरम ।
संवादश च ततः पर्व दरौपदी सत्यभामयॊः ॥५४॥
tathaivājagaraṃ parva vijñeyaṃ tadanantaram |
mārkaṇḍeya samasyā ca parvoktaṃ tadanantaram |
saṃvādaś ca tataḥ parva draupadī satyabhāmayoḥ ||54||

Dopo l’Ajagara è narrato l’incontro con Markandeya. Poi il Samvada Parva e l’incontro di Draupadi con Satyabhama.

घॊषयात्रा ततः पर्व मृगस्वप्नभयं ततः ।
वरीहि दरौणिकम आख्यानं ततॊ ऽनन्तरम उच्यते ॥५५॥
ghoṣayātrā tataḥ parva mṛgasvapnabhayaṃ tataḥ |
vrīhi drauṇikam ākhyānaṃ tato ‘nantaram ucyate ||55||

Quindi il Ghoshajatra Parva e il Mirgasvapna. Poi è narrata la storia di Vrihidraunika.

द्रौपदीहरणं पर्व जयद्रथविमोक्षणम् ।
पतिव्रताया माहात्म्यं सावित्र्याश्चैवमद्भुतम् ॥५६॥
draupadīharaṇaṃ parva jayadrathavimokṣaṇam |
pativratāyā māhātmyaṃ sāvitryāścaivamadbhutam ||56||

Quindi il sequestro di Drahupadi (Drahupadiharana Parva), il rilascio di Jayadrta (Jayadratavimokshana). Poi la narrazione della storia di Savitri che illustra i grandi meriti della connubiale castità.

रामोपाख्यानमत्रैव पर्व ज्ञेयमतः परम् ।
कुण्डलाहरणं पर्व ततः परमिहोच्यते ॥५७॥
rāmopākhyānamatraiva parva jñeyamataḥ param |
kuṇḍalāharaṇaṃ parva tataḥ paramihocyate ||57||

Quindi la storia di Rama. Poi il Kundalaarana che narra del furto degli orecchini.

आरणेयं ततः पर्व वैराटं तदनन्तरम ।
पाण्डवानां प्रवेशश्च समयस्य च पालनम् ॥५८॥
āraṇeyaṃ tataḥ parva vairāṭaṃ tadanantaram
pāṇḍavānāṃ praveśaśca samayasya ca pālanam ||58||

Quindi l’Aranya e il Vairata. Poi la storia del proposito dei Pandava di vivere in incognito per adempire al voto.

कीचकानां वधः पर्व पर्व गॊग्रहणं ततः ।
अभिमन्युना च वैराट्याः पर्व वैवाहिकं समृतम ॥५९॥
kīcakānāṃ vadhaḥ parva parva gograhaṇaṃ tataḥ |
abhimanyunā ca vairāṭyāḥ parva vaivāhikaṃ smṛtam ||59||

Quindi il Parva della morte di Kicaka, poi il Gogrohana Parva, segue il racconto del matrimonio di Abhimanyu con la figlia di Virata.

उद्यॊगपर्व विज्ञेयम अत ऊर्ध्वं महाद्भुतम ।
ततः संजय यानाख्यं पर्व जञेयम अतः परम ॥६०॥
udyogaparva vijñeyam ata ūrdhvaṃ mahādbhutam |
tataḥ saṃjaya yānākhyaṃ parva jñeyam ataḥ param ||60||

Quindi il meraviglioso Parva chiamato Udyoga. Poi quello noto come Samjaya-ayana Parva.

परजागरं ततः पर्व धृतराष्ट्रस्य चिन्तया ।
पर्व सानत्सुजातं च गुह्यम अध्यात्मदर्शनम ॥६१॥
prajāgaraṃ tataḥ parva dhṛtarāṣṭrasya cintayā |
parva sānatsujātaṃ ca guhyam adhyātmadarśanam ||61||

Quindi il Prajagara Parva che descrive l’ansietà di Dhritarashtra. Poi il Sanatsujata Parva che racchiude il grande mistero della visione.

यानसंधिस ततः पर्व भगवद यानम एव च ।
मातलीयमुपाख्यानं चरितं गालवस्य च ॥६२॥
yānasaṃdhis tataḥ parva bhagavad yānam eva ca |
mātalīyamupākhyānaṃ caritaṃ gālavasya ca ||62||

Quindi il Yanasamdi Parva, seguito da quello dell’arrivo di Bhagavad. Poi la storia di Matali e di Galava.

सावित्रं वामदेव्यं च वैन्योपाख्यानमेव च ।
जामदग्न्यमुपाख्यानं पर्व षोडशराजकम् ॥६३॥
sāvitraṃ vāmadevyaṃ ca vainyopākhyānameva ca |
jāmadagnyamupākhyānaṃ parva ṣoḍaśarājakam ||63||

Quindi le storie di Savitri, Vamadeva, e Vainya. Poi i racconti del Jamadagnya Parva e del Sodasarajika.

सभाप्रवेशः कृष्णस्य विदुलापुत्रशासनम् ।
उद्योग: सैन्यनिर्याणं विश्वोपाख्यानमेव च ॥६४॥
sabhāpraveśaḥ kṛṣṇasya vidulāputraśāsanam |
udyoga: sainyaniryāṇaṃ viśvopākhyānameva ca || 64||

Quindi l’arrivo di Krishna alla corte e il Vidulaputra-shashana. Poi l’adunata delle truppe con la storia di Seta.

जञेयं विवाद पर्वात्र कर्णस्यापि महात्मनः ।
निर्याणं पर्व च ततः कुरुपाण्डवसेनयॊः ॥६४॥
jñeyaṃ vivāda parvātra karṇasyāpi mahātmanaḥ |
niryāṇaṃ parva ca tataḥ kurupāṇḍavasenayoḥ ||65||

Quindi il discorso quella grande anima di Karna. Poi il Parva che narra dello schieramento degli eserciti dei Kuru e dei Pandava.

रथातिरथ संख्या च पर्वॊक्तं तदनन्तरम ।
उलूक दूतागमनं पर्वामर्ष विवर्धनम ॥६६॥
rathātiratha saṃkhyā ca parvoktaṃ tadanantaram |
ulūka dūtāgamanaṃ parvāmarṣa vivardhanam ||66||

Quindi i Parva del conteggio (Ratha e Atiratha). Segue l’arrivo del messaggero Uluka che accende la collera.

अम्बॊपाख्यानम अपि च पर्व जञेयम अतः परम ।
भीष्माभिषेचनं पर्व जञेयम अद्भुतकारणम ॥६७॥
ambopākhyānam api ca parva jñeyam ataḥ param |
bhīṣmābhiṣecanaṃ parva jñeyam adbhutakāraṇam ||67||

Quindi la storia contenuta nel Parva di Amba. Segue l’elettrizzante storia dell’elezione di Bishma come comandante supremo.

जम्बू खण्ड विनिर्माणं पर्वॊक्तं तदनन्तरम ।
भूमिपर्व ततॊ जञेयं दवीपविस्तर कीर्तनम ॥६८॥
jambū khaṇḍa vinirmāṇaṃ parvoktaṃ tadanantaram |
bhūmiparva tato jñeyaṃ dvīpavistara kīrtanam ||68||

Quindi il Parva che racconta della creazione della regione insulare di Jambu. Poi il Bhumi Parva e il resoconto sulla formazione delle isole.

पर्वॊक्तं भगवद गीता पर्व भीस्म वधस ततः ।
दरॊणाभिषेकः पर्वॊक्तं संशप्तक वधस ततः ॥६९॥
parvoktaṃ bhagavad gītā parva bhīsma vadhas tataḥ |
droṇābhiṣekaḥ parvoktaṃ saṃśaptaka vadhas tataḥ ||69||

Quindi, dopo la morte di Bhishma il Parva della Bagavatgita. Poi l’elezione di Drona e la morte dei Sanshaptaka.

अभिमन्युवधः पर्व परतिज्ञा पर्व चॊच्यते ।
जयद्रथवधः पर्व घटॊत्कच वधस ततः ॥७०॥
abhimanyuvadhaḥ parva pratijñā parva cocyate |
jayadrathavadhaḥ parva ghaṭotkaca vadhas tataḥ ||70||

Quindi la morte di Abhimanyu, il Pratijna Parva, la morte di Jayadratha e la morte di Gatokhacha.

ततॊ दरॊण वधः पर्व विज्ञेयं लॊमहर्षणम ।
मॊक्षॊ नारायणास्त्रस्य पर्वानन्तरम उच्यते ॥७१॥
tato droṇa vadhaḥ parva vijñeyaṃ lomaharṣaṇam |
mokṣo nārāyaṇāstrasya parvānantaram ucyate ||71||

Quindi il racconto della morte di Drona, storia di sorprendente interesse. Poi il Parva del lancio dell’arma (astra) chiamata Narayana.

कर्ण पर्व ततॊ जञेयं शल्य पर्व ततः परम ।
हरद परवेशनं पर्व गदायुद्धम अतः परम ॥७२॥
karṇa parva tato jñeyaṃ śalya parva tataḥ param |
hrada praveśanaṃ parva gadāyuddham ataḥ param ||72||

Quindi il Karna Parva e il Salya Parva. Poi l’Hrida Pravesha Parva e il Gadayudha Parva.

सारस्वतं ततः पर्व तीर्थवंशगुणान्वितम ।
अत ऊर्ध्वं तु बीभत्सं पर्व सौप्तिकम उच्यते ॥७३॥
sārasvataṃ tataḥ parva tīrthavaṃśaguṇānvitam |
ata ūrdhvaṃ tu bībhatsaṃ parva sauptikam ucyate ||73||

Quindi il Saraswata Parva, con la descrizione di Tirtha e genealogie. Poi il Sauptika con la detestabile caduta dell’onore del Kuru.

ऐषीकं पर्व निर्दिष्टम अत ऊर्ध्वं सुदारुणम ।
जलप्रदानिकं पर्व सत्री पर्व च ततः परम ॥७३॥
aiṣīkaṃ parva nirdiṣṭam ata ūrdhvaṃ sudāruṇam |
jalapradānikaṃ parva strī parva ca tataḥ param ||74||

Quindi l’Aishika Parva che narra di strazianti sciagure. Poi il Jalapradhana Parva, seguito dallo Stri Parva.

शराद्धपर्व ततॊ जञेयं कुरूणाम और्ध्वदेहिकम ।
चार्वाक निग्रहः पर्व रक्षसॊ बरह्मरूपिणः ॥७५॥
śrāddhaparva tato jñeyaṃ kurūṇām aurdhvadehikam |
cārvāka nigrahaḥ parva rakṣaso brahmarūpiṇaḥ ||75||

Quindi lo Sraddha Parva che descrive i riti funebri compiuti per i Kuru uccisi. Segue la distruzione del Rakshasa Charvaka, travestito da Brahmana.

आभिषेचनिकं पर्व धर्मराजस्य धीमतः ।
परविभागॊ गृहाणां च पर्वॊक्तं तदनन्तरम ॥७६॥
ābhiṣecanikaṃ parva dharmarājasya dhīmataḥ |
pravibhāgo gṛhāṇāṃ ca parvoktaṃ tadanantaram ||76||

Quindi il Parva della consacrazione del Dharmaraja. Poi il Parva della spartizione del bottino.

शान्ति पर्व ततॊ यत्र राजधर्मानुकीर्तनम ।
आपद धर्मश च पर्वॊक्तं मॊक्षधर्मस ततः परम ॥७७॥
śānti parva tato yatra rājadharmānukīrtanam |
āpad dharmaś ca parvoktaṃ mokṣadharmas tataḥ param||77||

Quindi il Santi Parva che narra del Ragiadharmanushasana. Poi l’Apaddharma e il Moksha Dharma.

शुकप्रश्नाभिगमनं ब्रह्मप्रश्नानुशासनम् ।
प्रादुर्भावश्च दुर्वासः संवादश्चैव मायया ॥७८॥
śukapraśnābhigamanaṃ brahmapraśnānuśāsanam |
prādurbhāvaśca durvāsaḥ saṃvādaścaiva māyayā ||78||

Seguono il Sukaprasnabigamana, il Brahmaprasnanusana, l’origine di Durvasa e le dispute con Maya.

ततः पर्व परिज्ञेयम आनुशासनिकं परम ।
सवर्गारॊहणिकं पर्व ततॊ भीष्मस्य धीमतः ॥७९॥
tataḥ parva parijñeyam ānuśāsanikaṃ param |
svargārohaṇikaṃ parva tato bhīṣmasya dhīmataḥ ||79||

Quindi l’Anushasanika Parva, poi il racconto dell’ascensione del saggio Bishma al cielo.

तत आश्वमेधिकं पर्व सर्वपापप्रणाशनम ।
अनुगीता ततः पर्व जञेयम अध्यात्मवाचकम ॥८०॥
tata āśvamedhikaṃ parva sarvapāpapraṇāśanam |
anugītā tataḥ parva jñeyam adhyātmavācakam ||80||

Quindi il sacrificio del cavallo (Asvamedika Parva) che purga tutte le colpe. Poi l’Anugita Parva importante per il contenuto sull’Adhyatma.

पर्व चाश्रमवासाख्यं पुत्रदर्शनम एव च ।
नारदागमनं पर्व ततः परम इहॊच्यते ॥८१॥
parva cāśramavāsākhyaṃ putradarśanam eva ca |
nāradāgamanaṃ parva tataḥ param ihocyate ||81||

Quindi i Parva chiamati Asramvasa e Puttradarsana, poi quello che narra dell’arrivo di Narada.

मौसलं पर्व च ततॊ घॊरं समनुवर्ण्यते ।
महाप्रस्थानिकं पर्व सवर्गारॊहणिकं ततः ॥८२॥
mausalaṃ parva ca tato ghoraṃ samanuvarṇyate |
mahāprasthānikaṃ parva svargārohaṇikaṃ tataḥ ||82||

Quindi è narrato il terribile Mausala Parva. Poi il Mahaprasthanika Parva e l’ascensione al cielo (Svargarohanika).

हरि वंशस ततः पर्व पुराणं खिल संज्ञितम ।
विष्णुपर्व शिशोश्चर्या विष्णोः कंसवधस्तथा ॥८३॥
hari vaṃśas tataḥ parva purāṇaṃ khila saṃjñitam |
viṣṇuparva śiśoścaryā viṣṇoḥ kaṃsavadhastathā ||83||

Quindi l’Harivamsa Parva e il Purana chiamato Chilva che contiene il Vishnu Parva con le azioni di Vishnu e la distruzione di Kamsa.

भविष्यत पर्व चाप्य उक्तं खिलेष्व एवाद्भुतं महत ।
एतत पर्व शतं पूर्णं वयासेनॊक्तं महात्मना ॥८४॥
bhaviṣyat parva cāpy uktaṃ khileṣv evādbhutaṃ mahat |
etat parva śataṃ pūrṇaṃ vyāsenoktaṃ mahātmanā ||84||

Quindi segue il grande e meraviglioso Bavisha Parva. Cento sono i Parva composti da quella grande anima di Vyasa.

Indice dell’Adi Parva

यथावत सूतपुत्रेण लॊमहर्षणिना पुनः ।
कथितं नैमिषारण्ये पर्वाण्य अष्टादशैव तु ॥८५॥
yathāvat sūtaputreṇa lomaharṣaṇinā punaḥ |
kathitaṃ naimiṣāraṇye parvāṇy aṣṭādaśaiva tu ||85||

Fedelmente, con veridicità, diciotto libri sono stati ripetuti dal Suta figlio di Lomaharshana nella vasta foresta di Naimishya.

समासॊ भारतस्यायं तत्रॊक्तः पर्व संग्रहः ।
पौष्ये पर्वणि माहात्म्यम उत्तङ्कस्यॊपवर्णितम ॥८६॥
samāso bhāratasyāyaṃ tatroktaḥ parva saṃgrahaḥ |
pauṣye parvaṇi māhātmyam uttaṅkasyopavarṇitam ||86||

In quel luogo del Bharata fu narrato il contenuto dei Parva. Il Paushya Parva racconta la storia della grandezza di Utanka.

संभवो जतुवेश्माख्यं हिडिम्बबकयोर्वधः ।
तथा चैत्ररथं देव्याः पाञ्चाल्याश्च स्वयंवर ॥८७॥
saṃbhavo jatuveśmākhyaṃ hiḍimbabakayorvadhaḥ |
tathā caitrarathaṃ devyāḥ pāñcālyāśca svayaṃvara ||87||

Il Sambha narra dell’incendio della casa di lacca, dell’uccisione di Idimbha, della morte dell’Asura Baka, dello Caitraratha e dello Svayamvara di Drahupadi,

क्षात्रधर्मेण निर्जित्य ततो वैवाहिकं स्मृतम् ।
विदुरागमनं चैव राज्यलम्भस्तथैव च ॥८८॥
kṣātradharmeṇa nirjitya tato vaivāhikaṃ smṛtam |
vidurāgamanaṃ caiva rājyalambhastathaiva ca ||88||

del matrimonio avvenuto dopo la sconfitta dei contendenti al torneo, dell’arrivo di Vidura, della ripresa del regno,

वनवासोऽर्जुनस्यापि सुभद्राहरणं ततः ।
हरणाहरणं चैव दहनं खाण्डवस्य च ॥८९॥
vanavāso’rjunasyāpi subhadrāharaṇaṃ tataḥ |
haraṇāharaṇaṃ caiva dahanaṃ khāṇḍavasya ca ||89||

dell’esilio di Arjuna, del rapimento di Subhadra, del regalo, dell’accettazione della dote, dell’incendio della foresta Kandava,

मयस्य दर्शनं चैव आदिपर्वणि कथ्यते ।
पौष्ये पर्वणि माहात्म्यमुत्तङ्कस्योपवर्णितम् ॥९०॥
mayasya darśanaṃ caiva ādiparvaṇi kathyate |
pauṣye parvaṇi māhātmyamuttaṅkasyopavarṇitam ||90||

della riunione con Maya. Quindi il Pausya Parva che racconta la grandezza di Utanka.

पौलॊमे भृगुवंशस्य विस्तारः परिकीर्तितः ।
आस्तीके सर्वनागानां गरुडस्य च संभवः ॥९१॥
paulome bhṛguvaṃśasya vistāraḥ parikīrtitaḥ |
āstīke sarvanāgānāṃ garuḍasya ca saṃbhavaḥ ||91||

Quindi il Pauloma che racconta i dettagli della discendenza di Bhrigu. Poi l’Astika che descrive la nascita di Garuda e dei Naga.

कषीरॊदमथनं चैव जन्मॊच्छैः शरवसस तथा ।
यजतः सर्पसत्रेण राज्ञः पारिक्षितस्य च ॥९२॥
kṣīrodamathanaṃ caiva janmocchaiḥ śravasas tathā |
yajataḥ sarpasatreṇa rājñaḥ pārikṣitasya ca ||92||

Quindi il rimestamento dell’oceano e la nascita Ucchaishrava. Poi la celebrazione del sacrificio dei serpenti da parte del re figlio di Parikshit.

कथेयम अभिनिर्वृत्ता भारतानां महात्मनाम ।
विविधाः संभवा राज्ञाम उक्ताः संभव पर्वणि ॥९३॥
katheyam abhinirvṛttā bhāratānāṃ mahātmanām |
vividhāḥ saṃbhavā rājñām uktāḥ saṃbhava parvaṇi ||93||

Quindi il racconto delle nascite dei Bharata grandi anime. Poi il Sambhava Parva che narra della nascita di vari re e di molti eroi.

अन्येषां चैव विप्राणाम ऋषेर दवैपायनस्य च ।
अंशावतरणं चात्र देवानां परिकीर्तितम ॥९४॥
anyeṣāṃ caiva viprāṇām ṛṣer dvaipāyanasya ca |
aṃśāvataraṇaṃ cātra devānāṃ parikīrtitam ||94||

Quindi di altri Brahmana e del Rishi Dvaipayana. Poi sono ricordate le parziali incarnazioni dei Deva,

दैत्यानां दानवानां च यक्षाणां च महौजसाम ।
नागानाम अथ सर्पाणां गन्धर्वाणां पतत्रिणाम ॥९५॥
daityānāṃ dānavānāṃ ca yakṣāṇāṃ ca mahaujasām |
nāgānām atha sarpāṇāṃ gandharvāṇāṃ patatriṇām ||95||

Quindi la nascita dei Daitya, dei Danava, degli Yaksha dal grande vigore, dei Naga, dei serpenti (sarpa), dei Gandharva, degli uccelli,

अन्येषां चैव भूतानां विविधानां समुद्भवः ।
महर्षेराश्रमपदे कण्वस्य च तपस्विनः ॥९६॥
anyeṣāṃ caiva bhūtānāṃ vividhānāṃ samudbhavaḥ |
maharṣerāśramapade kaṇvasya ca tapasvinaḥ ||96||

di tutte le creature e infine il racconto della storia avvenuta nell’eremitaggio del Maharishi Kanva.

शकुन्तलायां दुष्यन्ताद्भरतश्चापि जज्ञिवान् ।
यस्य लोकेषु नाम्नेदं प्रथितं भारतं कुलम् ॥९७॥
śakuntalāyāṃ duṣyantādbharataścāpi jajñivān |
yasya lokeṣu nāmnedaṃ prathitaṃ bhārataṃ kulam ||97||

Quindi le storie di Sakuntala e Dushyanti, di Bharata il nome per i quali i suoi discendenti sono conosciuti.

वसूनां पुनर उत्पत्तिर भागीरथ्यां महात्मनाम ।
शंतनॊर वेश्मनि पुनस तेषां चारॊहणं दिवि ॥९८॥
vasūnāṃ punar utpattir bhāgīrathyāṃ mahātmanām |
śaṃtanor veśmani punas teṣāṃ cārohaṇaṃ divi ||98||

Quindi è narrata la nascita dei Vasu dal ventre di Bhagirathi nella casa di Santanu e la loro ascensione al cielo.

तेजॊ ऽशानां च संघाताद भीष्मस्याप्य अत्र संभवः ।
राज्यान निवर्तनं चैव बरह्मचर्य वरते सथितिः ॥९९॥
tejo ‘ṃśānāṃ ca saṃghātād bhīṣmasyāpy atra saṃbhavaḥ |
rājyān nivartanaṃ caiva brahmacarya vrate sthitiḥ ||99||

Dopo la dipartita di questi luminosi, segue la storia della nascita di Bishma, la rinuncia al regno e la scelta di vivere come Brahmacharia.

परतिज्ञा पालनं चैव रक्षा चित्राङ्गदस्य च ।
हते चित्राङ्गदे चैव रक्षा भरातुर यवीयसः ॥१००॥
pratijñā pālanaṃ caiva rakṣā citrāṅgadasya ca |
hate citrāṅgade caiva rakṣā bhrātur yavīyasaḥ ||100||

Quindi il giuramento di proteggere Chitrangada, morto Chitrangada, la protezione di suo fratello minore.

विचित्रवीर्यस्य तथा राज्ये संप्रतिपादनम ।
धर्मस्य नृषु संभूतिर अणी माण्डव्य शापजा ॥१०१॥
vicitravīryasya tathā rājye saṃpratipādanam |
dharmasya nṛṣu saṃbhūtir aṇī māṇḍavya śāpajā ||101||

Quindi la salita al trono di Vichitravirya e la nascita di Dharma per via della maledizione di Animandavya.

कृष्णद्वैपायनाच चैव परसूतिर वरदानजा ।
धृतराष्ट्रस्य पाण्डॊश च पाण्डवानां च संभवः ॥१०२॥
kṛṣṇadvaipāyanāc caiva prasūtir varadānajā |
dhṛtarāṣṭrasya pāṇḍoś ca pāṇḍavānāṃ ca saṃbhavaḥ ||102||

Quindi le nascite attraverso Krishna il Dvaipayana per accordare una grazia, quindi la nascita di Dhritarashtra, di Pandu e dei Pandava.

वारणावतयात्रा च मन्त्रो दुर्योधनस्य च ।
कूटस्य धार्तराष्ट्रेण प्रेषणं पाण्डवान्प्रति ॥१०३॥
vāraṇāvatayātrā ca mantro duryodhanasya ca |
kūṭasya dhārtarāṣṭreṇa preṣaṇaṃ pāṇḍavānprati ||103||

Quindi i progetti di Duryodhana per mandarli a Varanavata e altri cattivi consigli dei figli di Dhritarashtra contro i Pandava.

हितोपदेशश्च पथि धर्मराजस्य धीमतः ।
विदुरेण कृतो यत्र हितार्थं म्लेच्छभाषया ॥१०४॥
hitopadeśaśca pathi dharmarājasya dhīmataḥ |
vidureṇa kṛto yatra hitārthaṃ mlecchabhāṣayā ||104||

Quindi il consiglio di Vidura a Dharmaraja nel linguaggio dei Mleccha su come proteggersi.

विदुरस्य च वाक्येन सुरुङ्गोपक्रमक्रिया ।
निषाद्याः पञ्चपुत्रायाः सुप्ताया जतुवेश्मनि ॥१०५॥
vidurasya ca vākyena suruṅgopakramakriyā |
niṣādyāḥ pañcaputrāyāḥ suptāyā jatuveśmani ||105||

Quindi per le parole di Vidura, il compimento dello scavo del tunnel, poi il sonno della donna Nishada e dei cinque figli.

पुरोचनस्य चात्रैव दहनं संप्रकीर्तितम् ।
पाण्डवानां वने घोरे हिडिम्बायाश्च दर्शनम् ॥१०६॥
purocanasya cātraiva dahanaṃ saṃprakīrtitam |
pāṇḍavānāṃ vane ghore hiḍimbāyāśca darśanam ||106||

Quindi il rogo di Purochana della casa di lacca. Quindi l’incontro tra i Pandava e Hidimba nella terribile foresta.

तत्रैव च हिडिम्बस्य वधो भीमान्महाबलात् ।
घटोत्कचस्य चोत्पत्तिंरत्रैव परिकीर्तिता ॥१०८॥
tatraiva ca hiḍimbasya vadho bhīmānmahābalāt |
ghaṭotkacasya cotpattiṃratraiva parikīrtitā ||107||

Quindi l’uccisione del fratello di Hidimba da parte di Bhima, uomo di grande prodezza. Poi la nascita di Ghatokacha.

महर्षेर्दर्शनं चैव व्यासस्यामिततेजसः ।
तदाज्ञयैकचक्रायां ब्राह्मणस्य निवेशने ॥१०८॥
maharṣerdarśanaṃ caiva vyāsasyāmitatejasaḥ |
tadājñayaikacakrāyāṃ brāhmaṇasya niveśane ||108||

Quindi il ricongiungimento con Vyasa e il consiglio di soggiornare sotto falsa identità nella casa del Brahmana Ekachakra.

अज्ञातचर्यया वासो यत्र तेषां प्रकीर्तितः ।
बकस्य निधनं चैव नागराणां च विस्मयः ॥१०९॥
ajñātacaryayā vāso yatra teṣāṃ prakīrtitaḥ |
bakasya nidhanaṃ caiva nāgarāṇāṃ ca vismayaḥ ||109||

Quindi il soggiorno sotto falsa identità, la morte di Baka e la meraviglia dei cittadini.

संभवश्चैव कृष्णाया धृष्टद्युम्नस्य चैव ह ।
ब्राह्मणात्समुपश्रुत्य व्यासवाक्यप्रचोदिताः ॥११०॥
saṃbhavaścaiva kṛṣṇāyā dhṛṣṭadyumnasya caiva ha |
brāhmaṇātsamupaśrutya vyāsavākyapracoditāḥ ||110||

Quindi la straordinaria nascita di Krishna (Draupadi) e Dristhadyumna. Quindi ascoltata da un Brahmana la notizia dello Svayamvara e in obbedienza al consiglio di Vyasa,

द्रौपदीं प्रार्थयन्तस्ते स्वयंवरदिदृक्षया ।
पञ्चालानभितो जग्मुर्यत्र कौतूहलान्विताः ॥१११॥
draupadīṃ prārthayantaste svayaṃvaradidṛkṣayā |
pañcālānabhito jagmuryatra kautūhalānvitāḥ ||111||

mossi dal desiderio di vincere la mano di Drahupadi, la partenza dei Pandava per Panchala.

अङ्गारपर्णं निर्जित्य गङ्गाकूलेऽर्जुनस्तदा ।
सख्यं कृत्वा ततस्तेन तस्मादेव च शुश्रुवे ॥११२॥
aṅgāraparṇaṃ nirjitya gaṅgākūle’rjunastadā |
sakhyaṃ kṛtvā tatastena tasmādeva ca śuśruve ||112||

Quindi dopo la vittoria di Arjuna su Angaraparna, sulle rive della Ganga, il contrarre amicizia con l’avversario e l’ascolto

भरातृभिः सहितः सर्वैः पाञ्चालान अभितॊ ययौ
तापत्यम अथ वासिष्ठम और्वं चाख्यानम उत्तमम ॥११३॥
bhrātṛbhiḥ sahitaḥ sarvaiḥ pāñcālān abhito yayau |
tāpatyam atha vāsiṣṭham aurvaṃ cākhyānam uttamam ||113||

della suprema storia di Tapati, di Vasishtha e di Aurva da parte del Gandharva. Quindi la partenza insieme ai fratelli alla volta di Panchala.

पाञ्चालनगरे चापि लक्ष्यं भित्त्वा धनञ्जयः ।
द्रौपदीं लब्धवानत्र मध्ये सर्वमहीक्षिताम् ॥११४॥
pāñcālanagare cāpi lakṣyaṃ bhittvā dhanañjayaḥ |
draupadīṃ labdhavānatra madhye sarvamahīkṣitām ||114||

Quindi il tirassegno di Arjuna nella città di Panchala e l’acquisizione di Draupadi in mezzo ai re del mondo.

भीमसेनार्जुनौ यत्र संरब्धान्पृथिवीपतीन् ।
शल्यकर्णौ च तरसा जितवन्तौ महामृधे ॥११५॥
bhīmasenārjunau yatra saṃrabdhānpṛthivīpatīn |
śalyakarṇau ca tarasā jitavantau mahāmṛdhe ||115||

Quindi la lotta, la battaglia che sconfisse Shalya, Karna e tutte le teste coronate da parte dei prodi Bhima e Arjuna.

दृष्ट्वा तयोश्च तद्वीर्यमप्रमेयममानुषम् ।
शङ्कमानौ पाण्डवांस्तान् रामकृष्णौ महामती ॥११६॥
dṛṣṭvā tayośca tadvīryamaprameyamamānuṣam |
śaṅkamānau pāṇḍavāṃstān rāmakṛṣṇau mahāmatī ||116||

Quindi il dubbio di Rama e di Krishna dalle grandi imprese sui fratelli, malgrado fossero Pandava.

जग्मतुस्तैः समागन्तुं शालां भार्गववेश्मनि ।
पञ्चानामेकपत्नीत्वे विमर्शो द्रुपदस्य च ॥११७॥
jagmatustaiḥ samāgantuṃ śālāṃ bhārgavaveśmani |
pañcānāmekapatnītve vimarśo drupadasya ca ||117||

Quindi l’arrivo alla casa del vasaio dove i fratelli risiedono. Quindi lo sgomento di Drupada per il matrimonio con cinque mariti.

पञ्चेन्द्राणाम् उपाख्यानम् अत्रैवाद्भुतम् उच्यते ।
द्रौपद्या देवविहीतो विवाहश्चाप्यमानुषः ॥११८॥
pañcendrāṇām upākhyānam atraivādbhutam ucyate |
draupadyā devavihīto vivāhaścāpyamānuṣaḥ ||118||

Quindi la meravigliosa storia dei cinque Indra e il divino matrimonio di Draupadi voluto dai Deva.

क्षत्तुश्च धार्तराष्ट्रेण प्रेषणं पाण्डवान्प्रति ।
विदुरस्य च संप्राप्तिर्दर्शनं केशवस्य च ॥११९॥
kṣattuśca dhārtarāṣṭreṇa preṣaṇaṃ pāṇḍavānprati |
vidurasya ca saṃprāptirdarśanaṃ keśavasya ca ||119||

Quindi l’idea di mandare Vidura dai figli di Dhritarashtra come inviato dei Pandava. Quindi l’arrivo di Vidura e l’incontro con Keshava.

खाण्डव परस्थवासश च तथा राज्यार्ध शासनम ।
नारदस्याज्ञया चैव दरौपद्याः समयक्रिया ॥१२०॥
khāṇḍava prasthavāsaś ca tathā rājyārdha śāsanam |
nāradasyājñayā caiva draupadyāḥ samayakriyā ||120||

Quindi la narrazione della residenza in Kandavaprastha e la condivisione di metà del regno. Quindi il consiglio di Narada seguito dall’accordo su Draupadi.

सुन्दॊपसुन्दयॊस तत्र उपाख्यानं परकीर्तितम ।
अनन्तरं च द्रौपद्या सहासीनं युधिष्ठिरम् ॥१२१॥
sundopasundayos tatra upākhyānaṃ prakīrtitam |
anantaraṃ ca draupadyā sahāsīnaṃ yudhiṣṭhiram ||221||

Quindi la narrazione della storia di Sunda e di Upasunda. Quindi l’episodio in cui Yudhishthira e Draupadi giacciono insieme.

अनु प्रविश्य विप्रार्थे फाल्गुनो गृह्य चायुधम् ।
मोक्षयित्वा गृहं गत्वा विप्रार्थं कृतनिश्चयः ॥१२२॥
anu praviśya viprārthe phālguno gṛhya cāyudham |
mokṣayitvā gṛhaṃ gatvā viprārthaṃ kṛtaniścayaḥ ||122||

Quindi l’entrata di Phalguni nella stanza per recuperare armi per salvare le vacche di un certo Brahmana.

समयं पालयन्वीरो वनं यत्र जगाम ह ।
पार्थस्य वनवासश च उलूप्या पथि संगमः ॥१२३॥
samayaṃ pālayanvīro vanaṃ yatra jagāma ha |
pārthasya vanavāsaś ca ulūpyā pathi saṃgamaḥ ||123||

Quindi il soggiorno nella foresta del figlio di Priti e l’incontro con Ulupi sulla via.

पुण्यतीर्थानुसंयानं बभ्रु वाहन जन्म च ।
तत्रैव मोक्षयामास पञ्च सोऽप्सरसः शुभाः ॥१२४॥
puṇyatīrthānusaṃyānaṃ babhru vāhana janma ca |
tatraiva mokṣayāmāsa pañca so’psarasaḥ śubhāḥ ||124||

Quindi la visita ai Tirtha e la nascita di Vabruvahana. Quindi la liberazione di cinque Apsara,

शापाद्ग्राहत्वमापन्ना ब्राह्मणस्य तपस्विनः ।
प्रभासतीर्थे पार्थेन कृष्णस्य च समागमः ॥१२५॥
śāpādgrāhatvamāpannā brāhmaṇasya tapasvinaḥ |
prabhāsatīrthe pārthena kṛṣṇasya ca samāgamaḥ ||125||

trasformate in alligatori a causa della maledizione di un Brahmana. Quindi l’incontro tra Krishna e Pharta nel Tirtha Prabasa.

दवारकायां सुभद्रा च कामयानेन कामिनी ।
वासुदेवस्यानुमते पराप्ता चैव किरीटिना ॥१२६॥
dvārakāyāṃ subhadrā ca kāmayānena kāminī |
vāsudevasyānumate prāptā caiva kirīṭinā ||126||

Quindi, con il permesso di Vasudeva, per amore il coronato Arjuna rapisce e ottiene Subhadra.

गृहीत्वा हरणं प्राप्ते कृष्णे देवकिनन्दने ।
अभिमन्योः सुभद्रायां जन्म चोत्तमतेजसः ॥१२७॥
gṛhītvā haraṇaṃ prāpte kṛṣṇe devakinandane |
abhimanyoḥ subhadrāyāṃ janma cottamatejasaḥ ||127||

Compiuto il rapimento, raggiunto da Krishna il figlio di Devaki, la partenza per Indraprastha e la nascita di Abhimanyu nel grembo di Subhadra.

द्रौपद्यास्तनयानां च संभवोऽनुप्रकीर्तितः ।
विहारार्थं च गतयोः कृष्णयोर्यमुनामनु ॥१२८॥
draupadyāstanayānāṃ ca saṃbhavo’nuprakīrtitaḥ |
vihārārthaṃ ca gatayoḥ kṛṣṇayoryamunāmanu ||128||

Quindi il parto dei figli di Draupadi. Poi il piacevole viaggio di Krishna e Arjuna alle rive del fiume Jamuna.

संप्राप्तिश चक्रधनुषॊः खाण्डवस्य च दाहनम ।
मयस्य मॊक्षॊ जवलनाद भुजंगस्य च मॊक्षणम ॥१२९॥
saṃprāptiś cakradhanuṣoḥ khāṇḍavasya ca dāhanam |
mayasya mokṣo jvalanād bhujaṃgasya ca mokṣaṇam ||129||

Quindi l’acquisizione del disco e dell’arco durante l’incendio della foresta Khandava. Quindi la liberazione dall’incendio di Maya e di Bhujamga.

महर्षेर मन्दपालस्य शार्ङ्ग्यं तनयसंभवः ।
इत्य एतद आधि पर्वॊक्तं परथमं बहुविस्तरम ॥१३०॥
maharṣer mandapālasya śārṅgyaṃ tanayasaṃbhavaḥ |
ity etad ādhi parvoktaṃ prathamaṃ bahuvistaram ||130||

Quindi la nascita del figlio del grande Rishi Mandapala nell’utero di una Sarngi. Questo è l’indice dell’Adi Parva, il primo tra quelli esposti.

अध्यायानां शते दवे तु संखाते परमर्षिणा ।
अष्टादशैव चाध्याया वयासेनॊत्तम तेजसा ॥१३१॥
adhyāyānāṃ śate dve tu saṃkhāte paramarṣiṇā |
aṣṭādaśaiva cādhyāyā vyāsenottama tejasā ||131||

Questo fu numerato in duecento-ventisette Adhyaya dal supremo Rishi, più altri diciotto Adhyaya da Vyasa dal supremo splendore.

अष्टौ श्लोकसहस्राणि अष्टौ श्लोकशतानि च ।
शलॊकाश च चतुराशीतिर दृष्टॊ गरन्थॊ महात्मना ॥१३२॥
aṣṭau ślokasahasrāṇi aṣṭau ślokaśatāni ca |
ślokāś ca caturāśītir dṛṣṭo grantho mahātmanā ||132||

Questi contengono ottomila-ottocento-ottantaquattro Sloka, questo ha concepito il Mahatma.

Indice del Sabha Parva

दवितीयं तु सभा पर्व बहु वृत्तान्तम उच्यते ।
सभा करिया पाण्डवानां किंकराणां च दर्शनम ॥१३३॥
dvitīyaṃ tu sabhā parva bahu vṛttāntam ucyate |
sabhā kriyā pāṇḍavānāṃ kiṃkarāṇāṃ ca darśanam ||133||

Il secondo è il Sabha Parva, il quale è lungo e colmo di particolari. Descrive la costruzione del palazzo dei Pandavas e l’apparizione dei servitori.

लॊकपाल सभाख्यानं नारदाद देव दर्शनात ।
राजसूयस्य चारम्भॊ जरासंध वधस तथा ॥१३४॥
lokapāla sabhākhyānaṃ nāradād deva darśanāt |
rājasūyasya cārambho jarāsaṃdha vadhas tathā ||134||

Quindi la descrizione delle corti dei Lokapala da parte di Narada, la preparazione del sacrificio del Rajasuya e la morte di Jarasandha

गिरिव्रजे निरुद्धानां राज्ञां कृष्णेन मॊक्षणम ।
तथा दिग्विजयोऽत्रैव पाम्डवानां प्रकीर्तितः ॥१३५॥
girivraje niruddhānāṃ rājñāṃ kṛṣṇena mokṣaṇam |
tathā digvijayo’traiva pāmḍavānāṃ prakīrtitaḥ ||135||

a Girivraja, quindi la liberazione dei re prigionieri di Krishna. Quindi la conquista del mondo da parte dei Pandava.

राजसूये ऽरघ संवादे शिशुपाल वधस तथा ।
राजसूयेऽर्घसंवादे शिशुपालवधस्तथा ॥१३६॥
rājñāmāgamanaṃ caiva sārhaṇānāṃ mahakratau |
rājasūye ‘rgha saṃvāde śiśupāla vadhas tathā ||136||

Quindi l’arrivo dei capi e dei potentati per portare tributi per lo svolgimento del sacrificio del Rajasuya. Quindi l’uccisione di Shishupala nell’assemblea degli ospiti.

यज्ञे विभूतिं तां दृष्ट्वा दुःखामर्षान्वितस्य च ।
दुर्यॊधनस्यावहासॊ भीमेन च सभा तले ॥१३७॥
yajñe vibhūtiṃ tāṃ dṛṣṭvā duḥkhāmarṣānvitasya ca |
duryodhanasyāvahāso bhīmena ca sabhā tale ||137||

Nel vedere la magnificenza di quel sacrificio, Duryodhana preso da intollerabile dolore, nella sala delle assemblee fu deriso da Bhima.

यत्रास्य मन्युर उद्भूतॊ येन दयूतम अकारयत ।
यत्र धर्मसुतं दयूते शकुनिः कितवॊ ऽजयत ॥१३८॥
yatrāsya manyur udbhūto yena dyūtam akārayat |
yatra dharmasutaṃ dyūte śakuniḥ kitavo ‘jayat ||138||

Quindi sorse in lui una furia e per questo preparava la partita a dadi, dove Sakuni il giocatore sconfiggeva ai dadi il figlio di Dharma.

यत्र दयूतार्णवे मग्नान दरौपदी नौर इवार्णवात ।
धृतराष्ट्रो महाप्राज्ञः स्नुषां परमदुःखिताम् ॥१३९॥
yatra dyūtārṇave magnān draupadī naur ivārṇavāt |
dhṛtarāṣṭro mahāprājñaḥ snuṣāṃ paramaduḥkhitām ||139||

La liberazione da parte del grande saggio Dhritarashtra della triste Draupadi che stava annegando nell’oceano dell’angoscia a causa del gioco.

तारयाम आस तांस तीर्णाञ जञात्वा दुर्यॊधनॊ नृपः ।
पुनर एव ततॊ दयूते समाह्वयत पाण्डवान ॥१४०॥
tārayām āsa tāṃs tīrṇāñ jñātvā duryodhano nṛpaḥ |
punar eva tato dyūte samāhvayata pāṇḍavān ||140||

Con questo, Duryodhana tentava nuovamente di coinvolgere i Pandava al gioco.

जित्वा स वनवासाय प्रेषयामास तांस्ततः ।
एतत सर्वं सभा पर्व समाख्यातं महात्मना ॥१४१॥
jitvā sa vanavāsāya preṣayāmāsa tāṃstataḥ |
etat sarvaṃ sabhā parva samākhyātaṃ mahātmanā ||141||

Quindi l’esilio nella foresta con i fratelli. Queste sono le materie trattate dal Sabha Parva dalla Grande Anima.

अध्यायाः सप्ततिर जञेयास तथा दवौ चात्र संख्यया ।
श्लोकानां द्वे सहस्रे तु पञ्च श्लोकशतानि च ॥१४२॥
adhyāyāḥ saptatir jñeyās tathā dvau cātra saṃkhyayā |
ślokānāṃ dve sahasre tu pañca ślokaśatāni ca ||142||

Il numero degli Adhyaya è di settantotto. Duemilacinquecento sono gli Sloka, più

शलॊकाश चैकादश जञेयाः पर्वण्य अस्मिन परकीर्तिताः
अतः परं तृतीयं तु जञेयम आरण्यकं महत ॥१४३॥
ślokāś caikādaśa jñeyāḥ parvaṇy asmin prakīrtitāḥ |
ataḥ paraṃ tṛtīyaṃ tu jñeyam āraṇyakaṃ mahat ||143||

undici Sloka sono raccontati in questo Parva. Quindi per terzo si deve conoscere il grande Aranyaka.

Indice del Vana Parva

वनवासं प्रयातेषु पाण्डवेषु महात्मसु ।
पौरानुगमनं चैव धर्मपुत्रस्य धीमतः ॥१४४॥
vanavāsaṃ prayāteṣu pāṇḍaveṣu mahātmasu |
paurānugamanaṃ caiva dharmaputrasya dhīmataḥ ||144||

Descrive la partenza dei Pandava nella foresta con i cittadini al seguito del saggio figlio di Dharma.

अन्नौषधीनां च कृते पाण्डवेन महात्मना ।
द्विजानां भरणार्थं च कृतमाराधनं रवेः ॥१४५॥
annauṣadhīnāṃ ca kṛte pāṇḍavena mahātmanā |
dvijānāṃ bharaṇārthaṃ ca kṛtamārādhanaṃ raveḥ ||145||

Quindi, la dotazione del potere di fornire cibo, l’adorazione del Sole da parte della Grande Anima del Pandava,

धौम्योपदेशात् तिग्मांशुप्रसादादनसंभवः ।
हितं च ब्रुवतः क्षत्तुः परित्यागोऽम्बिकासुतात् ॥१४६॥
dhaumyopadeśāt tigmāṃśuprasādādanasaṃbhavaḥ |
hitaṃ ca bruvataḥ kṣattuḥ parityāgo’mbikāsutāt ||146||

il consiglio di Dhaumya, la creazione del cibo, l’espulsione di Vidura e l’affetto per il precettore.

त्यक्तस्य पाण्डुपुत्राणां समीपगमनं तथा ।
पुनरागमनं चैव धृतराष्ट्रस्य शासनात् ॥१४७॥
tyaktasya pāṇḍuputrāṇāṃ samīpagamanaṃ tathā |
punarāgamanaṃ caiva dhṛtarāṣṭrasya śāsanāt ||147||

Quindi la visita di Vidura ai figli di Pandu. Segue la richiesta per tornare da Dhritarashtra.

कर्णप्रोत्साहनाच्चैव धार्तराष्ट्रस्य दुर्मतेः ।
वनस्थान्पाण्डवान्हन्तुं मन्त्रो दुर्योधनस्यच ॥१४८॥
karṇaprotsāhanāccaiva dhārtarāṣṭrasya durmateḥ |
vanasthānpāṇḍavānhantuṃ mantro duryodhanasyaca ||148||

Quindi la cospirazione di Duryodhana incitata da Karna per distruggere gli esiliati nella foresta.

तं दुष्टभावं विज्ञाय व्यासस्यागमनं द्रुतम् ।
निर्याणप्रतिषेधश्च सुरभ्याख्यानमेव च ॥१४९॥
taṃ duṣṭabhāvaṃ vijñāya vyāsasyāgamanaṃ drutam |
niryāṇapratiṣedhaśca surabhyākhyānameva ca ||149||

Quindi l’arrivo di Vyasa a causa del malvagio proposito. Poi il dibattito su come affrontare il viaggio nella foresta e la relativa storia di Surabhi.

मैत्रेयागमनं चात्र राज्ञश्चैवानुशासनम् ।
शापोत्सर्गश्च तेनैव राज्ञो दुर्योधनस्य च ॥१५०॥
maitreyāgamanaṃ cātra rājñaścaivānuśāsanam |
śāpotsargaśca tenaiva rājño duryodhanasya ca ||150||

Quindi l’arrivo di Maitreya con le sue istruzioni per il re e la maledizione di Duryodhana.

किर्मीरस्य वधश्चात्र भीमसेनेन संयुगे ।
वृष्णीनामागमश्चात्र पाञ्चालानां च सर्वशः ॥१५१॥
kirmīrasya vadhaścātra bhīmasenena saṃyuge |
vṛṣṇīnāmāgamaścātra pāñcālānāṃ ca sarvaśaḥ ||151||

Quindi l’uccisione di Kirmira da parte di Bhima e l’arrivo dei Panchala e dei Vrishnis.

श्रुत्वा शकुनिना द्यूते निकृत्या निर्जितांश्च तान् ।
क्रुद्धस्यानुप्रशमनं हरेश्चैव किरीटिना ॥१५२॥
śrutvā śakuninā dyūte nikṛtyā nirjitāṃśca tān |
kruddhasyānupraśamanaṃ hareścaiva kirīṭinā ||152||

Quindi saputo della sconfitta attuata da Sakuni durante un’imparziale partita a dadi, l’arrivo di Krishna e la pacificazione.

परिदेवनं च पाञ्चाल्या वासुदेवस्य सन्निधौ ।
आश्वासनं च कृष्णेन दुःखार्तायाः प्रकीर्तितम् ॥१५३॥
paridevanaṃ ca pāñcālyā vāsudevasya sannidhau |
āśvāsanaṃ ca kṛṣṇena duḥkhārtāyāḥ prakīrtitam ||153||

Quindi il lamento della Panchala di fronte a Vasudeva e l’incoraggiamento di Krishna.

तथा सौभवधाख्यानमत्रैवोक्तं महर्षिणा ।
सुभद्रायाः सपुत्रायाः कृष्णेन द्वारकां पुरीम् ॥१५४॥
tathā saubhavadhākhyānamatraivoktaṃ maharṣiṇā |
subhadrāyāḥ saputrāyāḥ kṛṣṇena dvārakāṃ purīm ||154||

Quindi il racconto della caduta di Saubha descritto dal grande Rishi. Quindi la partenza per Dwaraka di Krishna con Subhadra e il figlio.

नयनं द्रौपदेयानां धृष्टद्युम्नेन चैव ह ।
प्रवेशः पाण्डवेयानां रम्ये द्वैतवने ततः ॥१५५॥
nayanaṃ draupadeyānāṃ dhṛṣṭadyumnena caiva ha |
praveśaḥ pāṇḍaveyānāṃ ramye dvaitavane tataḥ ||155||

Quindi la presa in consegna dei figli di Draupadi da parte di Dhristadyumna e l’ingresso dei Pandava nella bellissima foresta di Dvaita.

धर्मराजस्य चात्रैव संवादः कृष्णया सह ।
संवादश्च तथा राज्ञा भीमस्यापि प्रकीर्तितः ॥१५६॥
dharmarājasya cātraiva saṃvādaḥ kṛṣṇayā saha |
saṃvādaśca tathā rājñā bhīmasyāpi prakīrtitaḥ ||156||

Quindi si narra della conversazione di Krishna (Draupadi) e Bhima con Dharmaraja.

समीपं पाण्डुपुत्राणां व्यासस्यागमनं तथा ।
प्रतिश्रुत्याथ विद्याया दानं राज्ञो महर्षिणा ॥१५७॥
samīpaṃ pāṇḍuputrāṇāṃ vyāsasyāgamanaṃ tathā |
pratiśrutyātha vidyāyā dānaṃ rājño maharṣiṇā ||157||

Quindi la visita ai figli di Pandu di Vyasa e il conferimento del potere di Pratismriti al re da parte del grande Rishi.

गमनं काम्यके चापि व्यासे प्रतिगते ततः ।
अस्त्रहेतोर्विवासश्च पार्थस्यामिततेजसः ॥१५८॥
gamanaṃ kāmyake cāpi vyāse pratigate tataḥ |
astrahetorvivāsaśca pārthasyāmitatejasaḥ ||158||

Quindi si narra della partenza di Vyasa, la partenza dei Pandava verso la foresta di Kamyaka e il vagabondare del potentissimo Arjuna in cerca di armi.

महादेवेन युद्धं च किरात वपुषा सह ।
दर्शनं लॊकपालानां सवर्गारॊहणम एव च ॥१५९॥
mahādevena yuddhaṃ ca kirāta vapuṣā saha |
darśanaṃ lokapālānāṃ svargārohaṇam eva ca ||159||

Quindi la lotta con Mahadeva nelle vesti di un cacciatore (Kirata), la visione dei Lokapala e l’ascesa in cielo.

महेन्द्रलोकगमनमस्त्रार्थे च किरीटिनः ।
यत्र चिन्ता समुत्पन्ना धृतराष्ट्रस्य भूयसी ॥१६०॥
mahendralokagamanamastrārthe ca kirīṭinaḥ |
yatra cintā samutpannā dhṛtarāṣṭrasya bhūyasī ||160||

Quindi il viaggio nel regno celeste di Indra e di conseguenza l’ansia di Dhritarashtra.

दर्शनं बृहदश्वस्य महर्षेर भावितात्मनः ।
युधिष्ठिरस्य चार्तस्य वयसने परिदेवनम ॥१६१॥
darśanaṃ bṛhadaśvasya maharṣer bhāvitātmanaḥ |
yudhiṣṭhirasya cārtasya vyasane paridevanam ||161||

Quindi la visita del grande Rishi Brihadashva dall’animo completo e il lamento di Yudhishthira afflitto dall’agitazione.

नलॊपाख्यानम अत्रैव धर्मिष्ठं करुणॊदयम |
दमयन्त्याः सथितिर यत्र नलस्य वयसनागमे ॥१६२॥
nalopākhyānam atraiva dharmiṣṭhaṃ karuṇodayam |
damayantyāḥ sthitir yatra nalasya vyasanāgame ||162||

Quindi la storia di Nala colma di Dharma e fonte di commiserazione, poi la fermezza di Damayanti per l’allontanamento di Nala.

तथाक्षहृदयप्राप्तिस्तस्मादेव महर्षितः ।
लोमशस्यागमस्तत्र स्वर्गात्पाण्डुसुतान्प्रति ॥१६३॥
tathākṣahṛdayaprāptistasmādeva maharṣitaḥ |
lomaśasyāgamastatra svargātpāṇḍusutānprati ||163||

Quindi il modo in cui Yudhishthira ha acquisito i misteri del gioco dei dadi dal grande Rishi. Poi l’arrivo del grande Rishi Lomasha dalla regione celeste dove Arjuna soggiornava.

वनवास गतानां च पाण्डवानां महात्मनाम ।
सवर्गे परवृत्तिर आख्याता लॊमशेनार्जुनस्य वै ॥१६४॥
vanavāsa gatānāṃ ca pāṇḍavānāṃ mahātmanām |
svarge pravṛttir ākhyātā lomaśenārjunasya vai ||164||

Quindi durante la residenza nella foresta, quelle Grandi Anime dei Pandava, da Lomasha apprendono l’assunzione in cielo di Arjuna.

संदेशादर्जुनस्यात्र तीर्थाभिगमनक्रिया ।
तीर्थानां च फलप्राप्तिः पुण्यत्वं चापि कीर्तितम् ॥१६५॥
saṃdeśādarjunasyātra tīrthābhigamanakriyā |
tīrthānāṃ ca phalaprāptiḥ puṇyatvaṃ cāpi kīrtitam ||165||

Quindi i pellegrinaggi in vari Tirtha come chiesto da Arjuna per il conseguimento di meriti e di virtù.

पुलस्त्यतीर्थयात्रा च नारदेन महर्षिणा ।
तीर्थयात्रा तथैवात्र पाण्डवानां महात्मनाम ॥१६६॥
pulastyatīrthayātrā ca nāradena maharṣiṇā |
tīrthayātrā tathaivātra pāṇḍavānāṃ mahātmanām ||166||

Quindi l’arrivo del grande saggio Narada al sacro santuario di Pulastya. Poi il viaggio delle Grandi Anime dei Pandava ai Tirtha.

कर्णस्य परिमोक्षोऽत्र कुण्डलाभ्यां पुरन्दरात् ।
तथा यज्ञविभूतिश्च गयस्यात्र प्रकीर्तिता ॥१६७॥
karṇasya parimokṣo:’tra kuṇḍalābhyāṃ purandarāt |
tathā yajñavibhūtiśca gayasyātra prakīrtitā ||167||

Quindi si narra la storia di come Karna è stato privato da Indra degli orecchini. Poi della grandezza sacrificale di Gaya.

आगस्त्यम अपि चाख्यानं यत्र वातापि भक्षणम ।
लॊपामुद्राभिगमनम अपत्यार्थम ऋषेर अपि ॥१६८॥
āgastyam api cākhyānaṃ yatra vātāpi bhakṣaṇam |
lopāmudrābhigamanam apatyārtham ṛṣer api ||168||

Quindi la storia di Agastya che narra di come divorò Vatapi. Poi l’unione del Rishi con Lopamudra per avere figli.

ऋश्य शृङ्गस्य चरितं कौमार बरह्मचारिणः ।
जामदग्न्यस्य रामस्य चरितं भूरि तेजसः ॥१६८॥
ṛśya śṛṅgasya caritaṃ kaumāra brahmacāriṇaḥ |
jāmadagnyasya rāmasya caritaṃ bhūri tejasaḥ ||169||

Quindi la vicenda di Rishyashringa, mentre da giovane era Brahmachari e le vicende di Rama il figlio di Jamadagni dal grande splendore.

कार्तवीर्य वधॊ यत्र हैहयानां च वर्ण्यते ।
प्रभासतीर्थे पाण्डूनां वृष्णिभिश्च समागमः ॥१७०॥
kārtavīrya vadho yatra haihayānāṃ ca varṇyate |
prabhāsatīrthe pāṇḍūnāṃ vṛṣṇibhiśca samāgamaḥ ||170||

Quindi la narrazione che descrive la morte di Kartavirya e degli Haihaya. Poi l’incontro dei Pandava e dei Vrishni al Tirtha di Prabhasa.

सौकन्यम अपि चाख्यानं चयवनॊ यत्र भार्गवः ।
शर्याति यज्ञे नासत्यौ कृतवान सॊमपीथिनौ ॥१७१॥
saukanyam api cākhyānaṃ cyavano yatra bhārgavaḥ |
śaryāti yajñe nāsatyau kṛtavān somapīthinau ||171||

Quindi la storia di Sukanya dove Cyavana il figlio di Bhrigu, al sacrificio di Sharyati faceva bere il soma ai due Aswini.

ताभ्यां च यत्र स मुनिर यौवनं परतिपादितः ।
मान्धातुश्चाप्युपाख्यानं राज्ञोऽत्रैवप्रकीर्तितं ॥१७२॥
tābhyāṃ ca yatra sa munir yauvanaṃ pratipāditaḥ |
māndhātuścāpyupākhyānaṃ rājño’traivaprakīrtitaṃ||172||

Quindi di come il Muni da loro due riacquista la giovinezza. Poi è narrata la storia di re Mandhata.

जन्तूपाख्यानम अत्रैव यत्र पुत्रेण सॊमकः ।
पुत्रार्थम अयजद राजा लेभे पुत्रशतं च सः ॥१७३॥
jantūpākhyānam atraiva yatra putreṇa somakaḥ |
putrārtham ayajad rājā lebhe putraśataṃ ca saḥ ||173||

Quindi è narrata la storia di Jantu e di come Somaka, col sacrificare l’unico figlio per aver altra prole sacrificava e il re ed otteneva cento figli.

ततः श्येनकपोतीयमुपाख्यानमनुत्तमम् ।
इन्द्राग्नी यत्र धर्मश्चाप्यजिज्ञासञ्शिबिं नृपम् ॥१७४॥
tataḥ śyenakapotīyamupākhyānamanuttamam |
indrāgnī yatra dharmaścāpyajijñāsañśibiṃ nṛpam ||174||

Quindi la bellissima storia del falco e del piccione. Poi il processo al re Shibi voluto da Indra, Agni e Dharma.

अष्टावक्रीयम अत्रैव विवादे यत्र बन्दिनम ।
अष्टावक्रस्य विप्रर्षेर्जनकस्याध्वरेऽभवत् ।
नैयायिकानां मुख्येन वरुणस्यात्मजेन च ॥१७५॥
aṣṭāvakrīyam atraiva vivāde yatra bandinam |
aṣṭāvakrasya viprarṣerjanakasyādhvare’bhavat |
naiyāyikānāṃ mukhyena varuṇasyātmajena ca ||175||

Quindi la storia di Ashtavakrya dove è narrato il grande dibattito tra quel Rishi e il primo dei logici di Bandi, il figlio di Varuna al sacrificio di Janaka.

पराजितो यत्र बन्दी विवादेन महात्मना ।
सागरं प्राप्तं पितरं लब्धवानृषिः ।
यवक्रीतस्य चाख्यानं रैभ्यस्य च महात्मनः ॥१७७॥
parājito yatra bandī vivādena mahātmanā |
sāgaraṃ prāptaṃ pitaraṃ labdhavānṛṣiḥ |
yavakrītasya cākhyānaṃ raibhyasya ca mahātmanaḥ ||177||

Quindi è narrata la sconfitta di Bandi e la liberazione del padre del Mahatma dall’oceano. Poi la storia di Yavakrita, poi quella del grande Raibhya.

गन्धमादनयात्रा च वासो नारायणाश्रमे ।
नियुक्तो भीमसेनश्च द्रौपद्या गन्धमादने ॥१७८॥
gandhamādanayātrā ca vāso nārāyaṇāśrame|
niyukto bhīmasenaśca draupadyā gandhamādane ||178||

Quindi la partenza per Gandhamadana e il soggiorno nell’eremo chiamato Narayana. Poi su richiesta di Draupadi il viaggio di Bhima a Gandhamadana.

व्रजन्पथि महाबाहुर्दृष्टवान्पवनात्मजम् ।
कदलीपंडमध्यस्थं हनूमन्तं महाबलम् ॥१७९॥
vrajanpathi mahābāhurdṛṣṭavānpavanātmajam |
kadalīpaṃḍamadhyasthaṃ hanūmantaṃ mahābalam|| 179||

Quindi l’incontro durante il viaggio con il figlio del Pandava, il potentissimo Hanumana che dimorava in un bosco di banane.

यत्र मन्दारपुष्पार्थे नलिनीं तामधर्षयत् ।
यत्रास्य युद्धमभवत्सुमहद्राक्षसैः सह ॥१७०॥
yatra mandārapuṣpārthe nalinīṃ tāmadharṣayat |
yatrāsya yuddhamabhavatsumahadrākṣasaiḥ saha ||180||

Quindi il bagno nella vasca e la distruzione dei fiori alla ricerca del profumatissimo fiore Nalini. Poi la lotta con i potenti Rakshasa

यक्षैश्चैव महावीर्यैर्मणिमत्प्रमुखैस्तथा ।
जटासुरस्य च वधो राक्षसस्य वृकोदरात् ॥१७१॥
yakṣaiścaiva mahāvīryairmaṇimatpramukhaistathā |
jaṭāsurasya ca vadho rākṣasasya vṛkodarāt ||181||

e Yaksha, compreso Manimana. Poi la sua uccisione dell’Asura Jata.

वृषपर्वणो राजर्षेस्ततोऽभिगमनं स्मृतम् ।
आर्ष्टिषेणाश्रमे चैषां गमनं वास एव च ॥१७२॥
vṛṣaparvaṇo rājarṣestato’bhigamanaṃ smṛtam |
ārṣṭiṣeṇāśrame caiṣāṃ gamanaṃ vāsa eva ca ||182||

Quindi l’incontro con il saggio re Vrishaparva, la loro partenza per l’eremo di Arshtishena e il loro soggiorno.

प्रोत्साहनं च पाञ्चाल्या भीमस्यात्र महात्मनः ।
कैलासारोहणं प्रोक्तं यत्र यक्षैर्बलोत्कटैः ॥१७३॥
protsāhanaṃ ca pāñcālyā bhīmasyātra mahātmanaḥ |
kailāsārohaṇaṃ proktaṃ yatra yakṣairbalotkaṭaiḥ ||183||

Quindi l’incitamento di Bhima contro i Kuru da parte della Panchali. Poi è narrata la salita al cielo di Kailasa con i potenti Yaksha per opera di Bhima.

युद्धमासीन्महाघोरं मणिमत्प्रमुखैः सह ।
समागमश्च पाण्डूनां यत्र वैश्रवणेन च ॥१७४॥
yuddhamāsīnmahāghoraṃ maṇimatpramukhaiḥ saha |
samāgamaśca pāṇḍūnāṃ yatra vaiśravaṇena ca ||184||

Quindi guidato da Manimana ha combattuto una grande battaglia. Poi il girovagare e l’incontro dei Pandava.

समागमश्चार्जुनस्य तत्रैव भ्रातृभिः सह ।
अवाप्य दिव्यान्यस्त्राणि गुर्वर्थं सव्यसाचिना ॥१७५॥
samāgamaścārjunasya tatraiva bhrātṛbhiḥ saha |
avāpya divyānyastrāṇi gurvarthaṃ savyasācinā ||185||

Quindi l’incontro con Arjuna dopo l’ottenimento di molte potenti armi.

निवातकवचैर्युद्धं हिरण्यपुरवासिभिः ।
निवातकवचैर्घोरैर्दानवैः सुरशत्रुभिः ॥१७६॥
nivātakavacairyuddhaṃ hiraṇyapuravāsibhiḥ |
nivātakavacairghorairdānavaiḥ suraśatrubhiḥ ||186||

Quindi il racconto della battaglia tra i grandi Nivatakavacha e Arjuna, i Nivatakavacha grandi nemici dei Sura che abitavavano a Hiranyapura.

पौलोमैः कालकेयैश्च यत्र युद्धं किरीटिनः ।
वधश्चैषां समाख्यातो राज्ञस्तेनैव धीमता ॥१७७॥
paulomaiḥ kālakeyaiśca yatra yuddhaṃ kirīṭinaḥ |
vadhaścaiṣāṃ samākhyāto rājñastenaiva dhīmatā ||187||

Quindi segue il racconto della lotta di Arjuna con i Pauloma e i Kalkeya. Poi la loro morte per mano sua.

अस्त्रसंदर्शनारम्भो धर्मराजस्य सन्निधौ ।
पार्थस्य प्रतिषेधश्छ नारदेन सुरर्षिणा ॥१७८॥
astrasaṃdarśanārambho dharmarājasya sannidhau |
pārthasya pratiṣedhaścha nāradena surarṣiṇā ||188||

Quindi l’esibizione di armi da parte di Arjuna davanti a Dharmaraja e la prevenzione da parte del grande Rishi Narada.

अवरोहणं पुनश्चैव पाण्डूनां गन्धमादनात् ।
भीमस्य ग्रहणं चात्र पर्वताभोगवर्ष्मणा ॥१७९॥
avarohaṇaṃ punaścaiva pāṇḍūnāṃ gandhamādanāt |
bhīmasya grahaṇaṃ cātra parvatābhogavarṣmaṇā ||189||

Quindi la discesa dei Pandava da Gandhamadana. Poi il sequestro di Bhima da parte di un serpente di montagna.

भुजगेन्द्रेण बलिना तस्मिन्सुगहने वने ।
अमोक्षयद्यत्र चैनं प्रश्नानुक्त्वा युधिष्ठिरः ॥१९०॥
bhujagendreṇa balinā tasminsugahane vane |
amokṣayadyatra cainaṃ praśnānuktvā yudhiṣṭhiraḥ ||190||

Quindi la liberazione di Bhima dalla serpe tramite la corretta risposta di Yudhishthira alle domande.

काम्यकागमनं चैव पुनस्तेषां महात्मनाम् ।
तत्रस्थांश्च पुनर्द्रष्टुं पाण्डवान्परुषर्षभान् ॥१९१॥
kāmyakāgamanaṃ caiva punasteṣāṃ mahātmanām |
tatrasthāṃśca punardraṣṭuṃ pāṇḍavānparuṣarṣabhān ||191||

Quindi il ritorno delle Grandi Anime nella foresta di Kamyaka. Poi per visitare i Pandava,

वासुदेवस्यागमनमत्रैव परिकीर्तितम् ।
मार्कण्डेय समस्यायाम उपाख्यानानि भागशः ॥१९२॥
vāsudevasyāgamanamatraiva parikīrtitam |
mārkaṇḍeya samasyāyām upākhyānāni bhāgaśaḥ ||192||

l’arrivo di Vasudeva. Poi una dopo l’altra le dettagliate storie raccontate da Markandeya.

पृथोर्वैन्यस्य यत्रोक्तमाख्यानं परमर्षिणा ।
संवादश्च सरस्वत्यास्तार्क्ष्यर्षेः सुमहात्मनः ॥१९३॥
pṛthorvainyasya yatroktamākhyānaṃ paramarṣiṇā |
saṃvādaśca sarasvatyāstārkṣyarṣeḥ sumahātmanaḥ ||193||

Quindi la storia di Pritha il figlio di Vena fu raccontata dal Rishi. Di seguito il discorso tra Sarasvati e il Rishi Tarkshya.

मत्स्योपाख्यानमत्रैव प्रोच्यते तदनन्तरम् ।
मार्कण्डेयसमास्या च पुराणं परिकीर्त्यते ॥१९४॥
matsyopākhyānamatraiva procyate tadanantaram |
mārkaṇḍeyasamāsyā ca purāṇaṃ parikīrtyate ||194||

Quindi la storia di Matsya e altre antiche storie narrate nei Purana e recitate da Markandeya.

ऐन्द्रद्युम्नामुपाख्यानं तथैवाङ्गिरसं स्मृतम् ।
पतिव्रतायाश्चाख्यानं तथैवाङ्गिरसं स्मृतम् ॥१९५॥
aindradyumnāmupākhyānaṃ tathaivāṅgirasaṃ smṛtam |
pativratāyāścākhyānaṃ tathaivāṅgirasaṃ smṛtam ||195||

Quindi sono narrate le storie di Indradyumna e di Dhundumara. Poi la storia della moglie casta, seguita dalla storia di Angirasa.

द्रौपद्याः कीर्तितश्चात्र संवादः सत्यभामया ।
पुनर्द्वैतवनं चैव पाण्डवाः समुपागताः ॥१९६॥
draupadyāḥ kīrtitaścātra saṃvādaḥ satyabhāmayā |
punardvaitavanaṃ caiva pāṇḍavāḥ samupāgatāḥ ||196||

Quindi viene narrato l’incontro tra Draupadi e Satyabhama e la loro conversazione. Poi il ritorno dei Pandava nella foresta di Dvaita.

घॊषयात्रा च गन्धर्वैर यत्र युद्धं किरीटिनः ।
ह्रियमाणस्तु मन्दात्मा मोक्षितोऽसौ किरीटिना ॥१९७॥
ghoṣayātrā ca gandharvair yatra yuddhaṃ kirīṭinaḥ |
hriyamāṇastu mandātmā mokṣito’sau kirīṭinā ||197||

Quindi il viaggio delle vacche ai pascoli, dove fu la battaglia del coronato coi Gandharva. Poi il salvataggio da parte di Arjuna mentre il disgraziato veniva rapito.

धर्मराजस्य चात्रैव मृगस्वप्ननिदर्शनात् ।
काम्यके काननश्रेष्ठे पुनर्गमनमुच्यते ॥१९८॥
dharmarājasya cātraiva mṛgasvapnanidarśanāt |
kāmyake kānanaśreṣṭhe punargamanamucyate ||198||

Quindi il sogno del cervo di Yudhishthira. Poi il ritorno dei Pandava nella foresta di Kamyaka.

व्रीहिद्रौणिकमाख्यानमत्रैव बहुविस्तरम् ।
दुर्वाससोऽप्युपाख्यानमत्रैव परिकीर्तितम् ॥१९९॥
vrīhidrauṇikamākhyānamatraiva bahuvistaram |
durvāsaso’pyupākhyānamatraiva parikīrtitam ||199||

Quindi la lunga storia di Vrihidraunika. Poi è narrata la storia di Durvasa.

जयद्रथेनापहारॊ दरौपद्याश चाश्रमान्तरात ।
यत्रैनम अन्वयाद भीमॊ वायुवेगसमॊ जवे ॥२००॥
jayadrathenāpahāro draupadyāś cāśramāntarāt |
yatrainam anvayād bhīmo vāyuvegasamo jave ||200||

Quindi il rapimento di Draupadi dall’Ashrama da parte di Jayadratha, dove Bhima lo insegue con velocità pari a quella del vento.

चक्रे चैनं पञ्चशिखं यत्र भीमो महाबलः ।
रामायणम उपाख्यानम अत्रैव बहुविस्तरम ॥२०१॥
cakre cainaṃ pañcaśikhaṃ yatra bhīmo mahābalaḥ |
rāmāyaṇam upākhyānam atraiva bahuvistaram ||201||

Quindi i cinque giri di Bhima dalla grande forza. Poi sono narrati alcuni dettagli del Ramayaṇa,

यत्र रामेण विक्रम्य निहतो रावणो युधि ।
सावित्र्याश्चाप्युपाख्यानमत्रैव परिकीर्तितम् ॥२०२॥
yatra rāmeṇa vikramya nihato rāvaṇo yudhi |
sāvitryāścāpyupākhyānamatraiva parikīrtitam ||202||

in cui viene narrata la storia di come Ravana viene ucciso dalla prodezza di Rama. Poi è raccontata la storia di Savitri.

कर्णस्य परिमॊषॊ ऽतर कुण्डलाभ्यां पुरंदरात ।
यत्रास्य शक्तिं तुष्टोऽसावदादेकवधाय च ॥२०३॥
karṇasya parimoṣo ‘tra kuṇḍalābhyāṃ puraṃdarāt
yatrāsya śaktiṃ tuṣṭo’sāvadādekavadhāya ca ||203||

Quindi la rimozione degli orecchini di Karna da parte di Purandara e la consegna di un’arma chiamata Shakti.

आरणेयम उपाख्यानं यत्र धर्मॊ ऽनवशात सुतम ।
जग्मुर लब्धवरा यत्र पाण्डवाः पश्चिमां दिशम ॥२०४॥
āraṇeyam upākhyānaṃ yatra dharmo ‘nvaśāt sutam |
jagmur labdhavarā yatra pāṇḍavāḥ paścimāṃ diśam ||204||

Quindi la storia di Araneya dove Dharma raggiunse il figlio. Poi la partenza dei Pandava verso ovest dopo aver ricevuto il dono.

एतद आरण्यकं पर्व तृतीयं परिकीर्तितम ।
अत्राध्याय शते दवे तु संख्याते परमर्षिणा ॥२०५॥
etad āraṇyakaṃ parva tṛtīyaṃ parikīrtitam |
atrādhyāya śate dve tu saṃkhyāte paramarṣiṇā ||205||

Quindi nel terzo Parva viene raccontato l’Aranyaka. Qui il supremo Rishi ha riunito duecento Adhyaya,

एकॊन सप्ततिश चैव तथाध्यायाः परकीर्तिताः ।
एकादश सहस्राणि शलॊकानां षट्शतानि च ॥२०६॥
ekona saptatiś caiva tathādhyāyāḥ prakīrtitāḥ |
ekādaśa sahasrāṇi ślokānāṃ ṣaṭśatāni ca ||206||

più altri settantanove Adhyaya sono raccontati, diecimila sei cento sono gli Sloka,

Indice del Virata Parva

चतुःषष्टिस तथा शलॊकाः पर्वैतत परिकीर्तितम ।
अतः परं निबॊधेदं वैराटं पर्व विस्तरम ॥२०७॥
catuḥṣaṣṭis tathā ślokāḥ parvaitat parikīrtitam |
ataḥ paraṃ nibodhedaṃ vairāṭaṃ parva vistaram ||207||

più sessantaquattro altri Sloka sono ricordati in questo Parva. Quindi arriva l’ampio e dettagliato Virata Parva

विराटनगरं गत्वा शमशाने विपुलां शमीम ।
दृष्ट्वा संनिदधुस तत्र पाण्डवा आयुधान्य उत ॥२०८॥
virāṭanagaraṃ gatvā śmaśāne vipulāṃ śamīm |
dṛṣṭvā saṃnidadhus tatra pāṇḍavā āyudhāny uta ||208||

che descrive l’arrivo nella città di Virata. Quindi l’occultamento delle armi, i Pandava le nascondevano nell’albero Shami che cresceva in un crematorio.

यत्र परविश्य नगरं छद्मभिर नयवसन्त ते ।
पाञ्चालीं प्रार्थयानस्य कामोपहतचेतसः ॥२०९॥
yatra praviśya nagaraṃ chadmabhir nyavasanta te |
pāñcālīṃ prārthayānasya kāmopahatacetasaḥ ||209||

Quindi viene narrato l’ingresso in città e la permanenza sotto mentite spoglie. Poi la lussuria per la Panchala.

दुरात्मनॊ वधॊ यत्र कीचकस्य वृकॊदरात ।
पाण्डवान्वेषणार्थं च राज्ञो दुर्योधनस्य च ॥२१०॥
durātmano vadho yatra kīcakasya vṛkodarāt |
pāṇḍavānveṣaṇārthaṃ ca rājño duryodhanasya ca ||210||

Quindi l’uccisione di Kicaka da parte di Vrikodara. Poi il tentativo di re Duryodhana di scovare i Pandava.

चाराः प्रस्थापिताश्चात्र निपुणाः सर्वतोदिशं ।
न च प्रवृत्तिस्तैर्लब्धा पाण्डवानां महात्मनाम् ॥२११॥
cārāḥ prasthāpitāścātra nipuṇāḥ sarvatodiśaṃ |
na ca pravṛttistairlabdhā pāṇḍavānāṃ mahātmanām ||211||

Quindi l’invio di intelligenti spie in tutte le regioni per rintracciarli. Poi l’incapacità di scoprire quelle Grandi Anime dei Pandava.

गोग्रहश्च विराटस्य त्रिगर्तैः प्रथमं कृतः ।
यत्रास्य युद्धं सुमहत्तैरासील्लोमहर्षणम् ॥२१२॥
gograhaśca virāṭasya trigartaiḥ prathamaṃ kṛtaḥ |
yatrāsya yuddhaṃ sumahattairāsīllomaharṣaṇam ||212||

Quindi il furto delle vacche di Virata da parte dei Trigarta, poi la spaventosa battaglia che seguì.

ह्रियमाणश्च यत्रासौ भीमसेनेन मोक्षितः ।
गॊधनं च विराटस्य मॊक्षितं यत्र पाण्डवैः ॥२१३॥
hriyamāṇaśca yatrāsau bhīmasenena mokṣitaḥ |
godhanaṃ ca virāṭasya mokṣitaṃ yatra pāṇḍavaiḥ ||213||

Quindi la cattura di Virata da parte del nemico e il salvataggio da parte di Bhima. Poi la liberazione della mandria di vacche da parte dei Pandava.

अनन्तरं च कुरुभिस्तस्य गोग्रहणं कृतम् ।
समस्ता यत्र पार्थेन निर्जिताः कुरवो युधि ॥२१४॥
anantaraṃ ca kurubhistasya gograhaṇaṃ kṛtam |
samastā yatra pārthena nirjitāḥ kuravo yudhi ||214||

Quindi il furto delle vacche da parte dei Kuru. Poi Partha con una sola mano sconfigge i Kuru.

प्रत्याहृतं गोधनं च विक्रमेण किरीटिना ।
विराटेनॊत्तरा दत्ता सनुषा यत्र किरीटिनः ॥२१५॥
pratyāhṛtaṃ godhanaṃ ca vikrameṇa kirīṭinā |
virāṭenottarā dattā snuṣā yatra kirīṭinaḥ ||215||

Quindi il rilascio delle vacche per il valore di Arjuna. Poi la consegna di Uttara, la figlia di Virata, come nuora al coronato,

अभिमन्युं समुद्दिश्य सौभद्रम अरिघातिनम ।
चतुर्थम एतद विपुलं वैराटं पर्व वर्णितम ॥२१६॥
abhimanyuṃ samuddiśya saubhadram arighātinam |
caturtham etad vipulaṃ vairāṭaṃ parva varṇitam ||216||

destinanata ad Abhimanyu il figlio di Subhadra, il distruttore di nemici. Questo è l’esteso contenuto del quarto libro, il Vairata Parva.

अत्रापि परिसंख्यातम अध्यायानां महात्मना ।
सप्तषष्टिरथॊ पूर्णा शलॊकाग्रम अपि मे शृणु ॥२१७॥
atrāpi parisaṃkhyātam adhyāyānāṃ mahātmanā |
saptaṣaṣṭiratho pūrṇā ślokāgram api me śṛṇu ||217||

Qui dal grand’anima furono raccolti sessantasette Adhyaya. Poi il totale degli Sloka da me ascoltati,

शलॊकानां दवे सहस्रे तु शलॊकाः पञ्चाशद एव तु ।
पर्वण्य अस्मिन समाख्याताः संख्यया परमर्षिणा ॥२१८॥
ślokānāṃ dve sahasre tu ślokāḥ pañcāśad eva tu |
parvaṇy asmin samākhyātāḥ saṃkhyayā paramarṣiṇā ||218||

sono duemila-sessantacinque Sloka. Questo è il totale contenuto nel Parva, contato dal supremo Rishi.

Indice dell’Udyoga Parva

उद्यॊगपर्व विज्ञेयं पञ्चमं शृण्वतः परम ।
उपप्लव्ये निविष्टेषु पाण्डवेषु जिगीषया ॥२१९॥
udyogaparva vijñeyaṃ pañcamaṃ śṛṇvataḥ param |
upaplavye niviṣṭeṣu pāṇḍaveṣu jigīṣayā ||219||

Quindi ascoltate il contenuto del quinto libro detto Udyoga Parva. Nella città di Upaplavya risiedendo i Pandava per desiderio di vittoria.

दुर्यॊधनॊ ऽरजुनश चैव वासुदेवम उपस्थितौ ।
साहाय्यम अस्मिन समरे भवान नौ कर्तुम अर्हति ॥२२०॥
duryodhano ‘rjunaś caiva vāsudevam upasthitau |
sāhāyyam asmin samare bhavān nau kartum arhati ||220||

Quindi Duryodhana e Arjuna si recarono da Vasudeva, poi dissero: “O signore, chiediamo aiuto in questa guerra”.

इत्य उक्ते वचने कृष्णॊ यत्रॊवाच महामतिः ।
अयुध्यमानम आत्मानं मन्त्रिणं पुरुषर्षभौ ॥२२१॥
ity ukte vacane kṛṣṇo yatrovāca mahāmatiḥ |
ayudhyamānam ātmānaṃ mantriṇaṃ puruṣarṣabhau ||221||

Con queste parole apostrofato, il saggio Krishna disse: “Me come consigliere, senza combattere o tori degli uomini,

अक्षौहिणीं वा सैन्यस्य कस्य वा किं ददाम्य अहम ।
वव्रे दुर्यॊधनः सैन्यं मन्दात्मा यत्र दुर्मतिः ॥२२२॥
akṣauhiṇīṃ vā sainyasya kasya vā kiṃ dadāmy aham |
vavre duryodhanaḥ sainyaṃ mandātmā yatra durmatiḥ ||222||

o un Akshauhini del mio esercito, cosa volete che vi dia?” Laddove lo sciocco insano Duryodhana scelse l’esercito,

अयुध्यमानं सचिवं वव्रे कृष्णं धनंजयः ।
संजयं परेषयाम आस शमार्थं पाण्डवान परति ॥२२३॥
ayudhyamānaṃ sacivaṃ vavre kṛṣṇaṃ dhanaṃjayaḥ |
saṃjayaṃ preṣayām āsa śamārthaṃ pāṇḍavān prati ||123||

Dhanamjaya scelse invece Krishna disarmato e consigliere. Quindi Samjaya viene mandato ai Pandava per parlare di pace.

उपहारैर्वञ्चायत्वा वर्त्मन्येव सुयोधनः ।
वरदं तं वरं वव्रे साहाय्यं क्रियतां मम ॥२२४॥
upahārairvañcāyatvā vartmanyeva suyodhanaḥ |
varadaṃ taṃ varaṃ vavre sāhāyyaṃ kriyatāṃ mama ||224||

Dopo averlo per strada ingannato, Duryodhana lo ha indotto a concedergli un vantaggio e ha chiesto il suo aiuto nella guerra.

शल्यस्तस्मै प्रतिश्रुत्य जगामोद्दिश्य पाण्डवान् ।
शान्तिपूर्वं चाकथयद्यत्रेन्द्रविजयं नृपः ॥२२५॥
śalyastasmai pratiśrutya jagāmoddiśya pāṇḍavān |
śāntipūrvaṃ cākathayadyatrendravijayaṃ nṛpaḥ ||225||

Quindi si narra di come Shalya andò dai Pandava e come consolò Yudhishthira raccontando la vittoria di Indra.

पुरोहितप्रेषणं च पाण्डवैः कौरवान्प्रति ।
वैचित्रवीर्यस्य वचः समादाय पुरोधसः ॥२२६॥
purohitapreṣaṇaṃ ca pāṇḍavaiḥ kauravānprati |
vaicitravīryasya vacaḥ samādāya purodhasaḥ ||226||

Quindi viene narrato l’episodio dell’invio del Purohita dai Pandava ai Kurus. Poi l’estremamente potente (Dhritarashtra),

तथेन्द्रविजयं चापि यानं चैव पुरोधसः ।
संजयं प्रेषयामास शमार्थी पाण्डवान्प्रति ॥२२७॥
tathendravijayaṃ cāpi yānaṃ caiva purodhasaḥ |
saṃjayaṃ preṣayāmāsa śamārthī pāṇḍavānprati ||227||

sentito il racconto della vittoria di Indra inviò Sanjaya per chiedere la pace.

यत्र दूतं महाराजॊ धृतराष्ट्रः परतापवान ।
शरुत्वा च पाण्डवान यत्र वासुदेव पुरॊगमान ॥२२८॥
yatra dūtaṃ mahārājo dhṛtarāṣṭraḥ pratāpavān |
śrutvā ca pāṇḍavān yatra vāsudeva purogamān ||228||

Il grande re, il potente Dhritarashtra saputo dei Pandava con Vasudeva a capo,

परजागरः संप्रजज्ञे धृतराष्ट्रस्य चिन्तया ।
विदुरॊ यत्र वाक्यानि विचित्राणि हितानि च ॥२२९॥
prajāgaraḥ saṃprajajñe dhṛtarāṣṭrasya cintayā |
viduro yatra vākyāni vicitrāṇi hitāni ca ||229||

divenne ansioso e le sue notti insonni. Poi Vidura con varie e appropriate parole si rivolse a Dhritarashtra.

शरावयाम आस राजानं धृतराष्ट्रं मनीषिणम ।
तथा सनत्सुजातेन यत्राध्यात्मम अनुत्तमम ॥२३०॥
śrāvayām āsa rājānaṃ dhṛtarāṣṭraṃ manīṣiṇam |
tathā sanatsujātena yatrādhyātmam anuttamam ||230||

Quindi diceva al re, al saggio Dhritarashtra, della suprema dottrina dell’Adhyatma di Sanatsujata.

मनस्तापान्वितॊ राजा शरावितः शॊकलालसः ।
परभाते राजसमितौ संजयॊ यत्र चाभिभॊः ॥२३१॥
manastāpānvito rājā śrāvitaḥ śokalālasaḥ |
prabhāte rājasamitau saṃjayo yatra cābhibhoḥ ||231||

Quindi ascolta il re, pieno di sofferenza interiore e oppresso dal dolore. Poi il mattino seguente alla corte del re Samjaya parlò

ऐकात्म्यं वासुदेवस्य परॊक्तवान अर्जुनस्य च ।
यत्र कृष्णॊ दयापन्नः संधिम इच्छन महायशाः ॥२३२॥
aikātmyaṃ vāsudevasya proktavān arjunasya ca |
yatra kṛṣṇo dayāpannaḥ saṃdhim icchan mahāyaśāḥ ||232||

di Vasudeva e di Arjuna, raccontando la suprema identità, dove Krishna, quel glorioso, pieno di compassione voleva la riconciliazione.

सवयम आगाच छमं कर्तुं नगरं नागसाह्वयम ।
परत्याख्यानं च कृष्णस्य राज्ञा दुर्यॊधनेन वै ॥२३३॥
svayam āgāc chamaṃ kartuṃ nagaraṃ nāgasāhvayam |
pratyākhyānaṃ ca kṛṣṇasya rājñā duryodhanena vai ||233||

Quindi di persona si reca alla città di Hastinapura per fare la pace. Poi il rifiuto di re Duryodhana, a Krishna

शमार्थं याचमानस्य पक्षयॊर उभयॊर हितम ।
दम्भोद्भवस्य चाख्यानमत्रैव परिकीर्तितम् ॥२३४॥
śamārthaṃ yācamānasya pakṣayor ubhayor hitam |
dambhodbhavasya cākhyānamatraiva parikīrtitam ||233||

che chiedeva una pace giusta per entrambe le parti. Segue la narrazione della storia di Dambhodbhava.

वरान्वेषणमत्रैव मातलेश्च महात्मनः ।
महर्षेश्चापि चरितं कथितं गालवस्य वै ॥२३५॥
varānveṣaṇamatraiva mātaleśca mahātmanaḥ |
maharṣeścāpi caritaṃ kathitaṃ gālavasya vai ||235||

Quindi la ricerca di uno sposo da parte di Matali per sua figlia. Poi segue la storia del grande Rishi Galava.

विदुलायाश्च पुत्रस्य प्रोक्तं चाप्यनुशासनम् ।
कर्णदुर्यॊधनादीनां दुष्टं विज्ञाय मन्त्रितम ॥२३६॥
vidulāyāśca putrasya proktaṃ cāpyanuśāsanam |
karṇaduryodhanādīnāṃ duṣṭaṃ vijñāya mantritam ||236||

Quindi la storia dell’addestramento del figlio di Vidula. Poi il cattivo consiglio pronunciato da Karna e da Duryodhana.

यॊगेश्वरत्वं कृष्णेन यत्र राजसु दर्शितम ।
रथम आरॊप्य कृष्णेन यत्र कर्णॊ ऽनुमन्त्रितः ॥२३७॥
yogeśvaratvaṃ kṛṣṇena yatra rājasu darśitam |
ratham āropya kṛṣṇena yatra karṇo ‘numantritaḥ ||237||

Quindi Krishna si mostra ai re nel suo aspetto di Signore dello Yoga. Poi Karna salito sul carro viene consigliato da Krishna.

उपायपूर्वं शौण्डीर्यात परत्याख्यातश च तेन सः ।
आगम्य हास्तिनपुरादुपप्लाव्यमरिंदमः ॥२३८॥
upāyapūrvaṃ śauṇḍīryāt pratyākhyātaś ca tena saḥ |
āgamya hāstinapurādupaplāvyamariṃdamaḥ ||238||

Ma il consiglio per orgoglio viene da questi rifiutato. Poi il castigatore di nemici, Krishna lasciò Hastinapura per tornare a Upaplavya.

पाण्डवानां यथावृत्तं सर्वमाख्यातवान्हरिः ।
ते तस्य वचनं श्रुत्वा मन्त्रयित्वा च यद्धितम् ॥२३९॥
pāṇḍavānāṃ yathāvṛttaṃ sarvamākhyātavānhariḥ |
te tasya vacanaṃ śrutvā mantrayitvā ca yaddhitam ||239||

Quindi raccontò ai Pandava tutto quello che era successo. Poi quei castigatori di nemici, quei potentissimi,

साङ्ग्रामिकं ततः सर्वं सञ्जं चक्रुः परंतपाः ।
ततो युद्धाय निर्याता नराश्वरथदन्तिनः ॥२४०॥
sāṅgrāmikaṃ tataḥ sarvaṃ sañjaṃ cakruḥ paraṃtapāḥ |
tato yuddhāya niryātā narāśvarathadantinaḥ ||240||

dopo essersi opportunamente consultati l’uno con l’altro, fecero tutti i preparativi per la guerra.

नगराद धास्तिन पुराद बलसंख्यानम एव च ।
यत्र राज्ञा उलूकस्य परेषणं पाण्डवान परति ॥२४१॥
nagarād dhāstina purād balasaṃkhyānam eva ca |
yatra rājñā ulūkasya preṣaṇaṃ pāṇḍavān prati ||241||

Quindi la numerazione delle forze in carri, cavalli, uomini e elefanti e dove dal re viene mandato Uluka presso i Pandava.

शवॊ भाविनि महायुद्धे दूत्येन करूर वादिना ।
रथातिरथ संख्यानम अम्बॊपाख्यानम एव च ॥२४२॥
śvo bhāvini mahāyuddhe dūtyena krūra vādinā |
rathātiratha saṃkhyānam ambopākhyānam eva ca ||242||

Quindi le crude parole del messaggero per la grande battaglia del giorno dopo. Poi il conteggio in carri e guerrieri, e la storia di Amba.

एतत सुबहु वृत्तान्तं पञ्चमं पर्व भारते ।
उद्यॊगपर्व निर्दिष्टं संधिविग्रहसंश्रितम ॥२४३॥
etat subahu vṛttāntaṃ pañcamaṃ parva bhārate |
udyogaparva nirdiṣṭaṃ saṃdhivigrahasaṃśritam ||243||

Queste le molte vicende narrate nel quinto libro del Bharata esposte nell’Udyoga Parva che comprendono la pace e la guerra.

अध्यायाः संख्यया तव अत्र षड अशीति शतं समृतम ।
शलॊकानां षट सहस्राणि तावन्त्य एव शतानि च ॥२४५॥
adhyāyāḥ saṃkhyayā tv atra ṣaḍ aśīti śataṃ smṛtam |
ślokānāṃ ṣaṭ sahasrāṇi tāvanty eva śatāni ca ||244||

Il numero degli Adhyaya sono ricordati come centottantasei, Gli Sloka sono seimila, altrettante centinaia,

शलॊकाश च नवतिः परॊक्तास तथैवाष्टौ महात्मना ।
वयासेनॊदार मतिना पर्वण्य अस्मिंस तपॊधनाः ॥२४५॥
ślokāś ca navatiḥ proktās tathaivāṣṭau mahātmanā |
vyāsenodāra matinā parvaṇy asmiṃs tapodhanāḥ ||245||

più altri novantotto Sloka sono composti dal grand’anima, dal saggio Vyasa in questo Parva, essi sono pieni di meriti.

Indice del Bhishma Parva

अत ऊर्ध्वं विचित्रार्थं भीष्म पर्व परचक्षते ।
जम्बू खण्ड विनिर्माणं यत्रॊक्तं संजयेन ह ॥२४६॥
ata ūrdhvaṃ vicitrārthaṃ bhīṣma parva pracakṣate |
jambū khaṇḍa vinirmāṇaṃ yatroktaṃ saṃjayena ha ||246||

Dopo questo si racconta il Bhishma Parva dai vari contenuti, dove Samjaya racconta dell’origine del continente Jambu.

यत्र युद्धम अभूद घॊरं दशाहान्य अतिदारुणम ।
यत्र यौधिष्ठिरं सैन्यं विषादम अगमत परम ॥२४७॥
yatra yuddham abhūd ghoraṃ daśāhāny atidāruṇam |
yatra yaudhiṣṭhiraṃ sainyaṃ viṣādam agamat param ||247||

Quindi il luogo dove la guerra sorge, per dieci giorni terribile e crudelissima, dove l’esercito di Yudhishthira cade in suprema difficoltà.

कश्मलं यत्र पार्थस्य वासुदेवॊ महामतिः ।
मॊहजं नाशयाम आस हेतुभिर मॊक्षदर्शनैः ॥२४८॥
kaśmalaṃ yatra pārthasya vāsudevo mahāmatiḥ |
mohajaṃ nāśayām āsa hetubhir mokṣadarśanaiḥ ||248||

Il luogo dove l’intelligente Vasudeva sciolse per mezzo di visioni di liberazione la disperazione del figlio di Pritha nata dall’offuscamento.

समीक्ष्यादोक्षजः क्षिप्रं युधिष्ठिरहिते रतः ।
रथादाप्लुत्य वेगेन स्वयं कृष्ण उदारधीः ॥२४९॥
samīkṣyādokṣajaḥ kṣipraṃ yudhiṣṭhirahite rataḥ |
rathādāplutya vegena svayaṃ kṛṣṇa udāradhīḥ ||249||

Quindi è narrato di come il magnanimo Krishna, vedendo la perdita inflitta all’esercito, saltò dal carro di Yudhishthira

प्रतोदपाणिराधावद्भीष्मं हन्तुं व्यपेतभीः ।
वाक्यप्रतोदाभिहतो यत्र कृष्णेन पाण्डवः ॥२५०॥
pratodapāṇirādhāvadbhīṣmaṃ hantuṃ vyapetabhīḥ |
vākyapratodābhihato yatra kṛṣṇena pāṇḍavaḥ ||250||

e corse veloce, con il petto impavido e la frusta in mano, per uccidere.

गाण्डीवधन्वा समरे सर्वशस्त्रभृतां वरः ।
शिखण्डिनं पुरस्कृत्य यत्र पार्थॊ महाधनुः ॥२५१॥
gāṇḍīvadhanvā samare sarvaśastrabhṛtāṃ varaḥ |
śikhaṇḍinaṃ puraskṛtya yatra pārtho mahādhanuḥ ||251||

Si racconta del portatore del Gandiva, il più grande guerriero in battaglia tra tutti i possessori di armi. È narrato di come l’arciere figlio di Pritha si mise dietro Shikhandi.

विनिघ्नन्निशितैर्बाणै रथाद्भीष्ममपातयत् ।
शरतल्पगतश्चैव भीष्मो यत्र बभूव ह ॥२५२॥
vinighnanniśitairbāṇai rathādbhīṣmamapātayat |
śaratalpagataścaiva bhīṣmo yatra babhūva ha ||252||

Quindi dal carro abbatté Bhishma colpendolo con frecce aguzze, Bhishma giaceva al suolo disteso su un letto di frecce.

षष्ठम एतन महापर्व भारते परिकीर्तितम ।
अध्यायानां शतं परॊक्तं सप्त दश तथापरे ॥२५३॥
ṣaṣṭham etan mahāparva bhārate parikīrtitam |
adhyāyānāṃ śataṃ proktaṃ sapta daśa tathāpare ||253||

Questo è il sesto grande libro raccontato nel Bharata, gli Adhyaya qui narrati sono cento più diciassette.

पञ्च शलॊकसहस्राणि संख्ययाष्टौ शतानि च ।
शलॊकाश च चतुराशीतिः पर्वण्य अस्मिन परकीर्तिताः ॥२५४॥
pañca ślokasahasrāṇi saṃkhyayāṣṭau śatāni ca |
ślokāś ca caturāśītiḥ parvaṇy asmin prakīrtitāḥ ||254||

Il numero degli Sloka è di cinquemila e ottocento, più altri ottantaquattro Sloka sono ricordati in questo Parva

Indice del Drona Parva

वयासेन वेदविदुषा संख्याता भीष्म पर्वणि ।
दरॊण पर्व ततश चित्रं बहु वृत्तान्तम उच्यते ॥२५५॥
vyāsena vedaviduṣā saṃkhyātā bhīṣma parvaṇi |
droṇa parva tataś citraṃ bahu vṛttāntam ucyate ||255||

da Vyasa colto nei Veda, numerati nel Bhishma Parva. Quindi si racconta il Drona Parva che contiene molte e varie vicende.

सैनापत्येऽभिषिक्तोऽथ यत्राचार्यः प्रतापवान् ।
दुर्योधनस्य प्रीत्यर्थं प्रतिजज्ञे महास्त्रवित् ॥२५६॥
saināpatye’bhiṣikto’tha yatrācāryaḥ pratāpavān |
duryodhanasya prītyarthaṃ pratijajñe mahāstravit ||256||

Quindi l’installazione di un istruttore molto potente come comandante dell’esercito, poi il voto del grande guerriero per compiacere Duryodhana.

ग्रहणं धर्मराजस्य पाण्डुपुत्रस्य धीमतः ।
यत्र संशप्तकाः पार्थम अपनिन्यू रणाजिरात ॥२५७॥
grahaṇaṃ dharmarājasya pāṇḍuputrasya dhīmataḥ |
yatra saṃśaptakāḥ pārtham apaninyū raṇājirāt ||257||

Quindi il tentativo di imprigionare Dharmaraja, dove i guerrieri giurati, allontanano Partha dal campo di battaglia.

भगदत्तॊ महाराजॊ यत्र शक्रसमॊ युधि ।
सुप्रतीकेन नागेन सह शस्तः किरीटिना ॥२५८॥
bhagadatto mahārājo yatra śakrasamo yudhi |
supratīkena nāgena saha śastaḥ kirīṭinā ||258||

Quindi il grande re Bhagadatta, simile a Sakra in battaglia, assieme al suo elefante di nome Supratika viene ucciso dal monarca.

यत्राभिमन्युं बहवॊ जघ्नुर लॊकमहारथाः ।
जयद्रथमुखा बालं शूरम अप्राप्तयौवनम ॥२५९॥
yatrābhimanyuṃ bahavo jaghnur lokamahārathāḥ |
jayadrathamukhā bālaṃ śūram aprāptayauvanam ||259||

Quindi molti grandi guerrieri con Jayadrata in testa, uccidono Abhimanyu, il guerriero fanciullo non ancora entrato nell’età adulta.

हते ऽभिमन्यौ करुद्धेन यत्र पार्थेन संयुगे ।
अक्षौहिणीः सप्त हत्वा हतॊ राजा जयद्रथः ॥२६०॥
hate ‘bhimanyau kruddhena yatra pārthena saṃyuge |
akṣauhiṇīḥ sapta hatvā hato rājā jayadrathaḥ ||260||

Quindi ucciso Abhimanyu, vengono distrutti dal furioso figlio di Pritha sette Akshauhini in battaglia, con il re Jayadratha ucciso.

यत्र भीमो महाबाहुः सात्यकिश्च महारथः ।
अन्वेषणार्थं पार्थस्य युधिष्ठिरनृपाज्ञया ॥२६१॥
yatra bhīmo mahābāhuḥ sātyakiśca mahārathaḥì |
anveṣaṇārthaṃ pārthasya yudhiṣṭhiranṛpājñayā ||261||

Quindi il potente Bhima e il grande conduttore di carro Satyaki, al comando di re Yudhishthira cercano Partha.

प्रविष्टौ भारतीं सेनामप्रधृष्यां सुरैरपि ।
संशप्तकावशेषं च कृतं निःशेषम आहवे ॥२६२॥
praviṣṭau bhāratīṃ senāmapradhṛṣyāṃ surairapi |
saṃśaptakāvaśeṣaṃ ca kṛtaṃ niḥśeṣam āhave ||262||

Quindi entrato nelle posizioni nemiche, il Bharata impenetrabile anche dai Sura, distrugge in battaglia il resto dei Sansaptaka.

अलम्बुसः शरुतायुश च जलसंधश च वीर्यवान ।
सौमदत्तिर विराटश च दरुपदश च महारथः ॥२६३॥
alambusaḥ śrutāyuś ca jalasaṃdhaś ca vīryavān |
saumadattir virāṭaś ca drupadaś ca mahārathaḥ ||263||

Quindi moriranno, Alambusa, e Sruayu, e Jalasamdha dal grande valore, e Saumadatti, e Virata, e Drupada il grande conduttore di carro,

घटॊत्कचादयश चान्ये निहता दरॊण पर्वणि ।
अश्वत्थामापि चात्रैव दरॊणे युधि निपातिते ॥२६४॥
ghaṭotkacādayaś cānye nihatā droṇa parvaṇi |
aśvatthāmāpi cātraiva droṇe yudhi nipātite ||264||

e molti altri a cominciare da Ghatotkaca sono uccisi nel Drona Parva, cadono in battaglia anche Asvatthama e Drona.

अस्त्रं परादुश्चकारॊग्रं नारायणम अमर्षितः ।
आग्नेयं कीर्त्यते यत्र रुद्रमाहात्म्यमुत्तमम् ॥२६५॥
astraṃ prāduścakārograṃ nārāyaṇam amarṣitaḥ |
āgneyaṃ kīrtyate yatra rudramāhātmyamuttamam ||265||

Quindi stizzito tira fuori la terribile arma di Narayana. Poi viene raccontata la storia di Rudra in connessione con l’incendio della città.

व्यासस्य चाप्यागमनं माहात्म्यं कृष्णपार्थयोः ।
सप्तमं भारते पर्व महद एतद उदाहृतम ॥२६६॥
vyāsasya cāpyāgamanaṃ māhātmyaṃ |
saptamaṃ bhārate parva mahad etad udāhṛtam ||266||

Quindi l’arrivo di Vyasa e le glorie di Partha e Krishna vengono raccontate in questo grande settimo libro del Bharata.

अत्र ते पृथिवीपालाः परायशॊ निधनं गताः ।
दरॊण पर्वणि ये शूरा निर्दिष्टाः पुरुषर्षभाः ॥२६७॥
atra te pṛthivīpālāḥ prāyaśo nidhanaṃ gatāḥ |
droṇa parvaṇi ye śūrā nirdiṣṭāḥ puruṣarṣabhāḥ ||267||

Nel Drona Parva la maggior parte dei principi della Terra, quei tori degli uomini che furono esperti guerrieri trovano la morte.

अध्यायानां शतं परॊक्तम अध्यायाः सप्ततिस तथा ।
अष्टौ शलॊकसहस्राणि तथा नव शतानि च ॥२६८॥
adhyāyānāṃ śataṃ proktam adhyāyāḥ saptatis tathā |
aṣṭau ślokasahasrāṇi tathā nava śatāni ca ||268||

Centosettanta sono gli Adhyaya qui composti e ottomilanovecento gli Sloka.

शलॊका नव तथैवात्र संख्यातास तत्त्वदर्शिना ।
पाराशर्येण मुनिना संचिन्त्य दरॊण पर्वणि ॥२६९॥
ślokā nava tathaivātra saṃkhyātās tattvadarśinā |
pārāśaryeṇa muninā saṃcintya droṇa parvaṇi ||269||

Più altri nove Sloka sono qui catalogati dal sapiente Muni, il figlio di Parasara concepiti nel Drona Parva.

Indice del Karna Parva

अतः परं कर्ण पर्व परॊच्यते परमाद्भुतम ।
सारथ्ये विनियॊगश च मद्रराजस्य धीमतः ॥२७०॥
ataḥ paraṃ karṇa parva procyate paramādbhutam |
sārathye viniyogaś ca madrarājasya dhīmataḥ ||270||

Di seguito si racconta il Karna Parva, oltremodo meraviglioso e la prestazione come auriga dell’astuto re dei Madra.

आख्यातं यत्र पौराणं तरिपुरस्य निपातनम ।
परयाणे परुषश चात्र संवादः कर्ण शल्ययॊः ॥२७१॥
ākhyātaṃ yatra paurāṇaṃ tripurasya nipātanam |
prayāṇe paruṣaś cātra saṃvādaḥ karṇa śalyayoḥ ||271||

Quindi si narra l’antica storia dell’uccisione di Tripura. Poi sorge la violenta disputa tra Karna e Salya.

हंसकाकीयम आख्यानम अत्रैवाक्षेप संहितम ।
वधः पाण्ड्यस्य च तथा अश्वत्थाम्ना महात्मना ॥२७२॥
haṃsakākīyam ākhyānam atraivākṣepa saṃhitam |
vadhaḥ pāṇḍyasya ca tathā aśvatthāmnā mahātmanā ||272||

Quindi è narrata la storia dell’oca selvatica e del corvo come allusione alla disputa. Quindi segue la morte di Pandya per mano di Ashvathama dall’anima elevata.

दण्डसेनस्य च ततो दण्डस्य च वधस्तथा ।
द्वैरथे यत्र कर्णेन धर्मराजो युधिष्ठिरः ॥२७३॥
daṇḍasenasya ca tato daṇḍasya ca vadhastathā |
dvairathe yatra karṇena dharmarājo yudhiṣṭhiraḥ ||273||

Quindi la morte di Dandasena, poi quella di Danda, poi il rischio imminente del Dharmaraja Yudhishthira

संशयं गमितो युद्धे मिषतां सर्वधन्विनाम् ।
अन्यॊन्यं परति च करॊधॊ युधिष्ठिर किरीटिनॊः ॥२७४॥
saṃśayaṃ gamito yuddhe miṣatāṃ sarvadhanvinām |
anyonyaṃ prati ca krodho yudhiṣṭhira kirīṭinoḥ ||274||

in combattimento davanti ai guerrieri. Poi l’ira del monarca Yudhishthira.

यत्रैवानुनयः प्रोक्तो माधवेनार्जुनस्य हि ।
प्रतिज्ञापूर्वकं चापि वक्षो दुःशासनस्य च ॥२७५॥
yatraivānunayaḥ prokto mādhavenārjunasya hi |
pratijñāpūrvakaṃ cāpi vakṣo duḥśāsanasya ca ||275||

Quindi la pacificazione tra Mahadeva e Arjuna. Poi l’adempimento del voto di squarciare

भित्त्वा वृकोदरो रक्तं पीतवान्यत्र संयुगे ।
दवैरथे यत्र पार्थेन हतः कर्णॊ महारथः ॥२७६॥
bhittvā vṛkodaro raktaṃ pītavānyatra saṃyuge |
dvairathe yatra pārthena hataḥ karṇo mahārathaḥ ||276||

il petto e di bere il sangue di Dushasana da parte di Vrikodara. Poi l’uccisione di Karna da parte di Partha in un duello tra carri.

अष्टमं पर्व निर्दिष्टम एतद भारत चिन्तकैः ।
एकॊन सप्ततिः परॊक्ता अध्यायाः कर्ण पर्वणि ॥२७७॥
aṣṭamaṃ parva nirdiṣṭam etad bhārata cintakaiḥ |
ekona saptatiḥ proktā adhyāyāḥ karṇa parvaṇi ||277||

Questo dagli esperti del Bharata è detto essere l’ottavo libro. Sessantanove Adhyaya sono recitati nel Karna Parva.

चत्वार्य एव सहस्राणि नव शलॊकशतानि च ।
चतुःषष्टिस्तथा श्लोकाः पर्वण्यस्मिन्प्रकीर्तिताः ॥२७८॥
catvāry eva sahasrāṇi nava ślokaśatāni ca |
catuḥṣaṣṭistathā ślokāḥ parvaṇyasminprakīrtitāḥ ||278||

Qui sono contati quattromila e novecentosessantaquattro Sloka.

Indice del Salya Parva

अतः परं विचित्रार्थं शक्य पर्व परकीर्तितम ।
हतप्रवीरे सैन्ये तु नेता मद्रेश्वरॊ ऽभवत ॥२७९॥
ataḥ paraṃ vicitrārthaṃ śakya parva prakīrtitam |
hatapravīre sainye tu netā madreśvaro ‘bhavat ||279||

Di seguito è narrato il meraviglioso Salya Parva, ucciso che fu il capo dell’esercito divenne il signore dei Madra.

यत्र कौमारमाख्यानमभिषेकस्य कर्म च ।
वृत्तानि रथयुद्धानि कीर्त्यन्ते यत्र भागशः ॥२८०॥
yatra kaumāramākhyānamabhiṣekasya karma ca |
vṛttāni rathayuddhāni kīrtyante yatra bhāgaśaḥ ||280||

Quindi vengono descritti uno dopo l’altro gli scontri tra carri. Poi la morte del capo guerriero dell’esercito Kuru.

विनाशः कुरुमुख्यानां शल्य पर्वणि कीर्त्यते ।
शल्यस्य निधनं चात्र धर्मराजान महारथात ॥२८१॥
vināśaḥ kurumukhyānāṃ śalya parvaṇi kīrtyate |
śalyasya nidhanaṃ cātra dharmarājān mahārathāt ||281||

Quindi è narrata la morte dei principali Kuru, nel Salya Parva si racconta della morte di Salya da parte del Dharmaraja il grande guerriero.

शकुनेश्च वधोऽत्रैव सहदेवेन संयुगे ।
सैन्ये च हतभूयिष्ठे किंचिच्छिष्टे सुयोधनः ॥२८२॥
śakuneśca vadho’traiva sahadevena saṃyuge |
sainye ca hatabhūyiṣṭhe kiṃcicchiṣṭe suyodhanaḥ ||282||

Dopo che solo un piccolo residuo delle truppe rimase in vita, Suyodhana si rifugiò in un lago e lì creando spazio per sé stesso rimase nascosto.

ह्रदं प्रविश्य यत्रासौ संस्तभ्यापोव्यवस्थितः ।
प्रवृत्तिस्तत्र चाख्याता यत्र भीमस्य लुब्धकैः ॥२८३॥
hradaṃ praviśya yatrāsau saṃstabhyāpovyavasthitaḥ |
pravṛttistatra cākhyātā yatra bhīmasya lubdhakaiḥ ||283||

Quindi Bhima riceve la notizia da alcuni cacciatori. Quindi viene descritta la lotta tra Bhima e Duryodhana con le mazze.

क्षेपयुक्तैर्वचोभिश्च धर्मराजस्य धीमतः ।
ह्रदात्समुत्थितो यत्र धार्तराष्ट्रोऽत्यमर्षणः ॥२८४॥
kṣepayuktairvacobhiśca dharmarājasya dhīmataḥ |
hradātsamutthito yatra dhārtarāṣṭro’tyamarṣaṇaḥ ||284||

Quindi viene raccontato come il figlio di Dritarashtra, sempre incapace di sopportare gli affronti, arrabbiato per le parole offensive di Dharmaraja uscì dall’acqua.

भीमेन गदया युद्धं यत्रासौ कृतवान्सह ।
समवाये च युद्धस्य रामस्यागमनं स्मृतम् ॥२८५॥
bhīmena gadayā yuddhaṃ yatrāsau kṛtavānsaha |
samavāye ca yuddhasya rāmasyāgamanaṃ smṛtam ||285||

Quindi è descritto l’arrivo di Balarama nel momento della lotta. Poi viene raccontata la sacralità del Sarasvati.

गदायुद्धं तु तुमुलम अत्रैव परिकीर्तितम ।
सरस्वत्याश च तीर्थानां पुण्यता परिकीर्तिता ॥२८६॥
gadāyuddhaṃ tu tumulam atraiva parikīrtitam |
sarasvatyāś ca tīrthānāṃ puṇyatā parikīrtitā ||286||

Quindi è narrato il tumultuoso duello con le mazze e la sacralità dei Tirtha della Sarasvati è acclamata.

नवमं पर्व निर्दिष्टम एतद अद्भुतम अर्थवत ।
एकॊन षष्टिर अध्यायास तत्र संख्या विशारदैः ॥२८७॥
navamaṃ parva nirdiṣṭam etad adbhutam arthavat |
ekona ṣaṣṭir adhyāyās tatra saṃkhyā viśāradaiḥ ||287||

Questo è detto essere il nono libro meraviglioso e pieno di senso, cinquantanove sono qui gli Aadhyaya enumerati dai sapienti.

संख्याता बहु वृत्तान्ताः शलॊकाग्रं चात्र शस्यते ।
तरीणि शलॊकसहस्राणि दवे शते विंशतिस तथा ॥२८८॥
saṃkhyātā bahu vṛttāntāḥ ślokāgraṃ cātra śasyate |
trīṇi ślokasahasrāṇi dve śate viṃśatis tathā ||288||

Le molte vicende qui raccontate si recitano in ottimi Sloka, tremiladuecento e venti sono gli Sloka

Indice del Sauptika Parva

मुनिना संप्रणीतानि कौरवाणां यशॊ भृताम ।
अतः परं परवक्ष्यामि सौप्तिकं पर्व दारुणम ॥२८९॥
muninā saṃpraṇītāni kauravāṇāṃ yaśo bhṛtām |
ataḥ paraṃ pravakṣyāmi sauptikaṃ parva dāruṇam ||289||

composti dal Muni per addurre gloria ai Kaurava, quindi di seguito narrerò del terribile Sauptika Parva,

भग्नॊरुं यत्र राजानं दुर्यॊधनम अमर्षणम ।
वयपयातेषु पार्थेषु तरयस ते ऽभयाययू रथाः ॥२९०॥
bhagnoruṃ yatra rājānaṃ duryodhanam amarṣaṇam |
vyapayāteṣu pārtheṣu trayas te ‘bhyāyayū rathāḥ ||290||

dove fu spezzata la coscia del re Duryodhana, sdegnoso, partiti i figli di Pritha, tre guerrieri sul carro si avvicinarono

कृतवर्मा कृपॊ दरौणिः सायाह्ने रुधिरॊक्षिताः ।
समेत्य ददृशुर्भूमौ पतितं रणमूर्धनि ॥२९१॥
kṛtavarmā kṛpo drauṇiḥ sāyāhne rudhirokṣitāḥ |
sametya dadṛśurbhūmau patitaṃ raṇamūrdhani ||291||

sporchi di sangue al tramonto, Kritavarman, Kripa, e il figlio di Drona il grande conduttore di carro, spaventosamente arrabbiato giurava:

अहत्वा सर्वपञ्चालान् धृष्टद्युम्नपुरोगमान् ।
पाण्डवांश्च सहामात्यान्न विमोक्ष्यामि दंशनम् ॥२९२॥
ahatvā sarvapañcālān dhṛṣṭadyumnapurogamān |
pāṇḍavāṃśca sahāmātyānna vimokṣyāmi daṃśanam ||292||

“Non mi toglierò l’armatura senza avere ucciso tutti i Panchala con Dhristadyumna e i Pandava insieme ai loro alleati.”

यत्रैवमुक्त्वा राजानमपक्रम्य त्रयो स्थाः ।
सूर्यास्तमनवेलायामासेदुस्ते महद्वनम् ॥२९३॥
yatraivamuktvā rājānamapakramya trayo sthāḥ |
sūryāstamanavelāyāmāseduste mahadvanam ||293||

Dette queste parole, i tre guerrieri lasciarono Duryodhana ed entrarono nella grande foresta proprio quando il Sole stava tramontando.

न्यग्रोधस्याथ महतो यत्राधस्ताद्व्यवस्थिताः ।
ततः काकान्बहून् रात्रौ दृष्ट्वोलूकेन हिसितान् ॥२९४॥
nyagrodhasyātha mahato yatrādhastādvyavasthitāḥ |
tataḥ kākānbahūn rātrau dṛṣṭvolūkena hisitān ||294||

Mentre stavano riposando sotto un grande albero di Baniano, di notte videro un gufo uccidere innumerevoli corvi.

द्रौणिः क्रोधसमाविष्टः पितुर्वधमनुस्मरन् ।
पञ्चालानां प्रसुप्तानां वधं प्रति मनो दधे ॥२९५॥
drauṇiḥ krodhasamāviṣṭaḥ piturvadhamanusmaran |
pañcālānāṃ prasuptānāṃ vadhaṃ prati mano dadhe ||295||

Vedendo questo, Ashvathama con il cuore pieno di rabbia, ricordando la morte del padre, fu determinato nell’uccidere i Panchala addormentati.

गत्वा च शिविरद्वारि दुर्दृशं तत्र राक्षसम् ।
घोररूपमपश्यत्स दिवमावृत्य धिष्ठितम् ॥२९६॥
gatvā ca śiviradvāri durdṛśaṃ tatra rākṣasam |
ghorarūpamapaśyatsa divamāvṛtya dhiṣṭhitam ||296||

Raggiunta l’entrata del campo, vide un pauroso Rakshasa, con la testa protesa verso il cielo a guardia della porta.

तेन व्याघातमस्त्राणां क्रियमाणमवेक्ष्य च ।
द्रौणिर्यत्र विरूपाक्षं रुद्रमाराध्य सत्वरः ॥२९७॥
tena vyāghātamastrāṇāṃ kriyamāṇamavekṣya ca |
drauṇiryatra virūpākṣaṃ rudramārādhya satvaraḥ ||297||

Vedendo che il Rakshasa gli impediva di usare le armi, iniziò ad adorare la divinità dai tre occhi e questo lo pacificò.

प्रसुप्तान्निशि विश्वस्तान्धृष्टद्युम्नपुरोगमान् ।
पाञ्चालान्सपरीवारान्द्रौपदेयांश्च सर्वशः ॥२९८॥
prasuptānniśi viśvastāndhṛṣṭadyumnapurogamān |
pāñcālānsaparīvārāndraupadeyāṃśca sarvaśaḥ ||298||

Quindi accompagnato da Kripa e Kritavarma entrò nel campo e uccise tutti i figli della Panchala.

कृतवर्मणा च सहितः कृपेण च निजघ्निवान् ।
यत्रामुच्यन्त ते पार्थाः पञ्च कृष्णबलाश्रयात् ॥२९९॥
kṛtavarmaṇā ca sahitaḥ kṛpeṇa ca nijaghnivān |
yatrāmucyanta te pārthāḥ pañca kṛṣṇabalāśrayāt ||299||

Morirono inconsapevoli mentre dormivano sui letti. Solo i cinque Pandava riuscirono a fuggire grazie al consiglio di Krishna.

धृष्टद्युम्नश्च सूतेन पाण्डवेषु निवेदितः ।
दरौपदी पुत्रशॊकार्ता पितृभ्रातृवधार्दिता ॥३००॥
dhṛṣṭadyumnaśca sūtena pāṇḍaveṣu niveditaḥ |
draupadī putraśokārtā pitṛbhrātṛvadhārditā ||300||

Dhristhadyumna il conduttore del carro portò ai Pandava la notizia del massacro dei dormienti Panchala da parte del figlio di Drona. Draupadi afflitta dal dolore per i figli è colpita dalla morte del padre e del fratello.

कृतानशन संकल्पा यत्र भर्तॄन उपाविशत ।
दरौपदी वचनाद यत्र भीमॊ भीमपराक्रमः ॥३०१॥
kṛtānaśana saṃkalpā yatra bhartṝn upāviśat |
draupadī vacanād yatra bhīmo bhīmaparākramaḥ ||301||

Quindi con intenzione di digiunare a morte, si appressa ai mariti e per ordine di Draupadi, Bhima dalle terribili imprese.

प्रियं तस्याश्चिकीर्षन्वै गदामादाय वीर्यवान् ।
अन्वधावत्सुसंक्रुद्धो भारद्वाजं गुरोः सुतम् ॥३०२॥
priyaṃ tasyāścikīrṣanvai gadāmādāya vīryavān |
anvadhāvatsusaṃkruddho bhāradvājaṃ guroḥ sutam ||302||

Determinato a farle piacere, prese rapidamente il bastone e corse all’inseguimento del figlio del suo precettore.

भीमसेन भयाद यत्र दैवेनाभिप्रचॊदितः ।
अपाण्डवायेति रुषा दरौणिर अस्त्रम अवासृजत ॥३०३॥
bhīmasena bhayād yatra daivenābhipracoditaḥ |
apāṇḍavāyeti ruṣā drauṇir astram avāsṛjat ||303||

Quindi per paura di Bhimasena, soverchiato dal destino, per distruggere i Pandava il figlio di Drona scagliava l’arma.

मैवम इत्य अब्रवीत कृष्णः शमयंस तस्य तद वचः ।
यत्रास्त्रम अस्त्रेण च तच छमयाम आस फाल्गुनः ॥३०४॥
maivam ity abravīt kṛṣṇaḥ śamayaṃs tasya tad vacaḥ |
yatrāstram astreṇa ca tac chamayām āsa phālgunaḥ ||304||

“Non sia così!” diceva Krishna: “sia neutralizzata dalle parole!” E allora Phalguna con la sua neutralizzava l’altra arma.

द्रौणेश्च द्रोहबुद्धित्वं वीक्ष्य पापात्मनस्तदा ।
दरौणिद्वैपायनादीनां शापाश चान्यॊन्य कारिताः ॥३०५॥
drauṇeśca drohabuddhitvaṃ vīkṣya pāpātmanastadā |
drauṇidvaipāyanādīnāṃ śāpāś cānyonya kāritāḥ ||305||

Vedendo la malvagia intenzione di Ashvathama, Dvaipayana lo maledì e anche lui maledisse Dvaipayana.

मणिं तथा समादाय द्रोणपुत्रान्महारथात् ।
पाण्डवाः प्रददुर्हृष्टा द्रौपद्यै जितकाशिनः ॥३०६॥
maṇiṃ tathā samādāya droṇaputrānmahārathāt |
pāṇḍavāḥ pradadurhṛṣṭā draupadyai jitakāśinaḥ ||306||

Quindi i Pandava preso il gioiello sulla testa di Ashvathama, con immenso piacere lo regalarono all’addolorata Draupadi.

एतद्वै दशमं पर्व सौप्तिकं समुदाहृतम् ।
अष्टादशास्मिन्न अध्यायाः पर्वण्य उक्ता महात्मना ॥३०७॥
etadvai daśamaṃ parva sauptikaṃ samudāhṛtam |
aṣṭādaśāsminn adhyāyāḥ parvaṇy uktā mahātmanā ||307||

Tutte queste cose sono trattate nel decimo Sauptika Parva. Diciotto sono gli Adhyaya composti nel libro dal Grande Anima.

शलॊकाग्रम अत्र कथितं शतान्य अष्टौ तथैव च ।
शलॊकाश च सप्ततिः परॊक्ता यथावद अभिसंख्यया ॥३०८॥
ślokāgram atra kathitaṃ śatāny aṣṭau tathaiva ca |
ślokāś ca saptatiḥ proktā yathāvad abhisaṃkhyayā ||308||

Quindi la somma degli Sloka è di ottocento più altri settanta Sloka, giustamente contati.

Indice dello Stri Parva

सौप्तिकैषीक संबन्धे पर्वण्य अमितबुद्धिना ।
अत ऊर्ध्वम इदं पराहुः सत्री पर्व करुणॊदयम ॥३०९॥
sauptikaiṣīka saṃbandhe parvaṇy amitabuddhinā |
ata ūrdhvam idaṃ prāhuḥ strī parva karuṇodayam ||309||

Quel saggio infinito, nel libro unì il Sauptika con l’Aisika Parva. Poi raccontò lo Stri Parva che induce la compassione.

पुत्रशोकाभिसंतप्तः प्रज्ञाचक्षुर्नराधिपः ।
कृष्णोपनीतां यत्रासावायसीं प्रतिमां दृढां ॥३१०॥
putraśokābhisaṃtaptaḥ prajñācakṣurnarādhipaḥ |
kṛṣṇopanītāṃ yatrāsāvāyasīṃ pratimāṃ dṛḍhāṃ ||310||

Quindi il grande saggio, molto afflitto per la morte dei suoi figli,

भीमसेनद्रोहबुद्धिर्धृतराष्ट्रो बभञ्जह ।
तथा शोकाभितप्तस्य धृतराष्ट्रस्य धीमतः ॥३११॥
bhīmasenadrohabuddhirdhṛtarāṣṭro babhañjaha |
tathā śokābhitaptasya dhṛtarāṣṭrasya dhīmataḥ ||311||

mosso dalla vendetta, fece a pezzi la statua di ferro che raffigurava Bhimasena che gli stava davanti.

संसारदहनं बुद्ध्या हेतुभिर्मोक्षदर्शनैः ।
विदुरेण च यत्रास्य राज्ञ आश्वासनं कृतम् ॥३१२॥
saṃsāradahanaṃ buddhyā hetubhirmokṣadarśanaiḥ |
vidureṇa ca yatrāsya rājña āśvāsanaṃ kṛtam ||312||

Quindi Vidura consolò il grande re rimuovendo i suoi affetti mondani con ragioni che puntavano all’emancipazione finale.

धृतराष्ट्रस्य चात्रैव कौरवायोधनं तथा ।
सान्तःपुरस्य गमनं शोकार्तस्य प्रकीर्तितम् ॥३१३॥
dhṛtarāṣṭrasya cātraiva kauravāyodhanaṃ tathā |
sāntaḥpurasya gamanaṃ śokārtasya prakīrtitam ||313||

Quindi viene descritto il viaggio di Dhritarashtra con le donne di casa sul campo di battaglia.

विलापॊ वीर पत्नीनां यत्रातिकरुणः समृतः ।
करॊधावेशः परसादश च गान्धारी धृतराष्ट्रयॊः ॥३१४॥
vilāpo vīra patnīnāṃ yatrātikaruṇaḥ smṛtaḥ |
krodhāveśaḥ prasādaś ca gāndhārī dhṛtarāṣṭrayoḥ ||314||

Quindi si ricorda il pietoso lamento per i valorosi mariti, la collera sorta e la pace di Gandhari e di Dhitarashtra.

यत्र तान कषत्रियाञ शूरान दिष्टान्तान अनिवर्तिनः ।
पुत्रान भरातॄन पितॄंश चैव ददृशुर निहतान रणे ॥३१५॥
yatra tān kṣatriyāñ śūrān diṣṭāntān anivartinaḥ |
putrān bhrātṝn pitṝṃś caiva dadṛśur nihatān raṇe ||315||

Quindi quelle videro gli Kshatriya, in quei valorosi morti videro, i padri, i mariti e i figli, uccisi in battaglia.

पुत्रपौत्रवधार्तायास्तथात्रैव प्रकीर्तिता ।
गान्धार्याश्चापि कृष्णेन क्रोधोपशमनक्रिया ॥३१६॥
putrapautravadhārtāyāstathātraiva prakīrtitā |
gāndhāryāścāpi kṛṣṇena krodhopaśamanakriyā ||316||

La pacificazione da parte di Krishna dell’ira di Gandhari che era molto afflitta dalla morte dei figli e nipoti.

यत्र राजा महाप्राज्ञः सर्वधर्मभृतां वरः ।
राज्ञां तानि शरीराणि दाहयाम आस शास्त्रतः ॥३१७॥
yatra rājā mahāprājñaḥ sarvadharmabhṛtāṃ varaḥ |
rājñāṃ tāni śarīrāṇi dāhayām āsa śāstrataḥ ||317||

Quindi il re di grande saggezza, il migliore dei sostenitori del Dharma, secondo le scritture faceva cremare tutti i corpi di quei monarchi.

तोयकर्मणि चारब्धे राज्ञामुदकदानिके ।
गूढोत्पन्नस्य चाख्यानं कर्णस्य पृथयात्मनः ॥३१८॥
toyakarmaṇi cārabdhe rājñāmudakadānike |
gūḍhotpannasya cākhyānaṃ karṇasya pṛthayātmanaḥ ||318||

Quando la presentazione dell’acqua ai principi defunti fu iniziata, Kunti riconobbe Karna come suo figlio nato in segreto.

सुतस्यैतदिह प्रोक्तं व्यासेन परमर्षिणा ।
एतदेकादशं पर्व शोकवैक्लव्यकारणम् ॥३१९॥
sutasyaitadiha proktaṃ vyāsena paramarṣiṇā |
etadekādaśaṃ parva śokavaiklavyakāraṇam ||319||

Tutto questo è stato descritto dal grande Rishi Vyasa nel patetico undicesimo Parva.

परणीतं सज्जन मनॊ वैक्लव्याश्रु परवर्तकम ।
सप्त विंशतिर अध्यायाः पर्वण्य अस्मिन्न उदाहृताः ॥३२०॥
praṇītaṃ sajjana mano vaiklavyāśru pravartakam |
sapta viṃśatir adhyāyāḥ parvaṇy asminn udāhṛtāḥ ||320||

La sua lettura commuove i cuori e strappa lacrime agli occhi. Contiene ventisette Adhyaya,

शलॊकाः सप्तशतं चात्र पञ्च सप्ततिर उच्यते ।
संखया भारताख्यानं कर्त्रा हय अत्र महात्मना ॥३२१॥
ślokāḥ saptaśataṃ cātra pañca saptatir ucyate |
saṃkhayā bhāratākhyānaṃ kartrā hy atra mahātmanā ||321||

mentre il numero degli Sloka sono detti settecentosettantacinque, quelli raccontati dalla Grande Anima autore della storia dei Bharata

Indice del Santi Parva

अतः परं शान्ति पर्व दवादशं बुद्धिवर्धनम ।
यत्र निर्वेदम आपन्नॊ धर्मराजॊ युधिष्ठिरः ॥३२२॥
ataḥ paraṃ śānti parva dvādaśaṃ buddhivardhanam |
yatra nirvedam āpanno dharmarājo yudhiṣṭhiraḥ ||322||

Dopo questo segue il dodicesimo libro, il Santi Parva che accresce la mente, dove il Dharmaraja Yudhishthira proverà disgusto per il mondo,

घातयित्वा पितॄन भरातॄन पुत्रान संबन्धिबान्धवान ।
शान्ति पर्वणि धर्माश च वयाख्याताः शरतल्पिकाः ॥३२३॥
ghātayitvā pitṝn bhrātṝn putrān saṃbandhibāndhavān |
śānti parvaṇi dharmāś ca vyākhyātāḥ śaratalpikāḥ ||323||

per via della morte dei padri, dei fratelli, dei figli e dei parenti. Nel Santi Parva viene esposto da Bhishma sul letto di frecce, ogni Dharma

राजभिर वेदितव्या ये सम्यङ नयबुभुत्सुभिः ।
आपद धर्माश च तत्रैव कालहेतु परदर्शकाः ॥३२४॥
rājabhir veditavyā ye samyaṅ nayabubhutsubhiḥ |
āpad dharmāś ca tatraiva kālahetu pradarśakāḥ ||324||

che deve essere conosciuto dai re, versati rettamente nella politica e ogni Dharma nelle difficoltà è descritto con tempi e modi.

यान बुद्ध्वा पुरुषः सम्यक सर्वज्ञत्वम अवाप्नुयात ।
मॊक्षधर्माश च कथिता विचित्रा बहुविस्तराः ॥३२५॥
yān buddhvā puruṣaḥ samyak sarvajñatvam avāpnuyāt |
mokṣadharmāś ca kathitā vicitrā bahuvistarāḥ ||325||

Questi rettamente conoscendo, l’uomo conquista l’intera sapienza. Viene esposto il Dharma della liberazione nei vari e molti modi.

दवादशं पर्व निर्दिष्टम एतत पराज्ञजनप्रियम ।
पर्वण्य अत्र परिज्ञेयम अध्यायानां शतत्रयम ॥३२६॥
dvādaśaṃ parva nirdiṣṭam etat prājñajanapriyam |
parvaṇy atra parijñeyam adhyāyānāṃ śatatrayam ||326||

Questo è narrato nel dodicesimo libro, caro alle genti sagge, in questo libro si debbono conoscere trecento Adhyaya,

तरिंशच चैव तथाध्याया नव चैव तपॊधनाः ।
शलॊकानां तु सहस्राणि कीर्तितानि चतुर्दश ॥३२७॥
triṃśac caiva tathādhyāyā nava caiva tapodhanāḥ |
ślokānāṃ tu sahasrāṇi kīrtitāni caturdaśa ||327||

più altri trentanove Adhyaya ricchi di credenze e quattordicimila sono gli Sloka riportati,

Indice dell’Anushana Parva

पञ्च चैव शतान्य आहुः पञ्चविंशतिसंख्यया ।
अत ऊर्ध्वं तु विज्ञेयम आनुशासनम उत्तमम ॥३२८॥
pañca caiva śatāny āhuḥ pañcaviṃśatisaṃkhyayā |
ata ūrdhvaṃ tu vijñeyam ānuśāsanam uttamam ||328||

più altri cinquecentoventicinque, dicono che si contano, dopo questo si deve conoscere il supremo Anushasana Parva,

यत्र परकृतिम आपन्नः शरुत्वा धर्मविनिश्चयम ।
भीष्माद भागीरथी पुत्रात कुरुराजॊ युधिष्ठिरः ॥३२९॥
yatra prakṛtim āpannaḥ śrutvā dharmaviniścayam |
bhīṣmād bhāgīrathī putrāt kururājo yudhiṣṭhiraḥ ||329||

dove udendo le disposizioni del Dharma da Bhishma, il figlio della Bhagirathi riacquista la propria natura il re dei Kuru Yudhishthira,

वयवहारॊ ऽतर कार्त्स्न्येन धर्मार्थीयॊ निदर्शितः ।
विविधानां च दानानां फलयॊगाः पृथग्विधाः ॥३३०॥
vyavahāro ‘tra kārtsnyena dharmārthīyo nidarśitaḥ |
vividhānāṃ ca dānānāṃ phalayogāḥ pṛthagvidhāḥ ||330||

e l’intera pratica relativa al Dharma e all’Artha viene esposta, e i vari modi del donare e i loro frutti separatamente distinti.

तथा पात्रविशेषाश च दानानां च परॊ विधिः ।
आचार विधियॊगश च सत्यस्य च परा गतिः ॥३३१॥
tathā pātraviśeṣāś ca dānānāṃ ca paro vidhiḥ |
ācāra vidhiyogaś ca satyasya ca parā gatiḥ ||331||

Quindi le principali caratteristiche e la suprema regola dei doni, le regole del comportamento e il supremo sentiero della sincerità.

एतत सुबहु वृत्तान्तम उत्तमं चानुशासनम ।
भीष्मस्यात्रैव संप्राप्तिः सवर्गस्य परिकीर्तिता ॥३३२॥
etat subahu vṛttāntam uttamaṃ cānuśāsanam |
bhīṣmasyātraiva saṃprāptiḥ svargasya parikīrtitā ||332||

Questo è il supremo Anushasana Parva di molte vicende, qui viene raccontata l’ascensione in cielo di Bhishma.

एतत तरयॊदशं पर्व धर्मनिश्चय कारकम ।
अध्यायानां शतं चात्र षट चत्वारिंशद एव च ॥३३३॥
etat trayodaśaṃ parva dharmaniścaya kārakam |
adhyāyānāṃ śataṃ cātra ṣaṭ catvāriṃśad eva ca ||333||

Questo è il tredicesimo Parva che indica le disposizioni del Dharma. Qui gli Adhyaya sono centoquarantasei,

Indice dell’Ashvamedika Parva

शलॊकानां तु सहस्राणि षट सप्तैव शतानि च ।
तत आश्वमेधिकं नाम पर्व परॊक्तं चतुर्दशम ॥३३४॥
ślokānāṃ tu sahasrāṇi ṣaṭ saptaiva śatāni ca |
tata āśvamedhikaṃ nāma parva proktaṃ caturdaśam ||334||

mentre gli Sloka sono seimilasettecento. Quindi è recitato il quattordicesimo libro che prende il nome di Ashvamedhika Parva,

तत संवर्तमरुत्तीयं यत्राख्यानम अनुत्तमम ।
सुवर्णकॊशसंप्राप्तिर जन्म चॊक्तं परिक्षितः ॥३३५॥
tat saṃvartamaruttīyaṃ yatrākhyānam anuttamam |
suvarṇakośasaṃprāptir janma coktaṃ parikṣitaḥ ||335||

dove è narrata l’incomparabile storia di Samvarta e di Marutta, la scoperta di un tesoro ed è raccontata la nascita di Parikshit.

दग्धस्यास्त्राग्निना पूर्वं कृष्णात संजीवनं पुनः ।
चर्यायां हयम उत्सृष्टं पाण्डवस्यानुगच्छतः ॥३३६॥
dagdhasyāstrāgninā pūrvaṃ kṛṣṇāt saṃjīvanaṃ punaḥ |
caryāyāṃ hayam utsṛṣṭaṃ pāṇḍavasyānugacchataḥ ||336||

Che bruciato dal fuoco dell’arma, viene fatto rivivere da Krishna. Poi il vagare del Pandava con il cavallo sacrificale.

तत्र तत्र च युद्धानि राजपुत्रैर अमर्षणैः ।
चित्राङ्गदायाः पुत्रेण पुत्रिकाया धनंजयः ॥३३७॥
tatra tatra ca yuddhāni rājaputrair amarṣaṇaiḥ |
citrāṅgadāyāḥ putreṇa putrikāyā dhanaṃjayaḥ ||337||

Qua e là sorgono battaglie colleriche e insopportabili. Quindi la conquista di ricchezze dal figlio della figlia adottiva di Citrangada.

संग्रामे बभ्रु वाहेन संशयं चात्र दर्शितः ।
अश्वमेधे महायज्ञे नकुलाख्यानम एव च ॥३३८॥
saṃgrāme babhru vāhena saṃśayaṃ cātra darśitaḥ |
aśvamedhe mahāyajñe nakulākhyānam eva ca ||338||

Quindi la rischiosa battaglia con Babhruvahana. Poi la storia della Mangusta durante il grande sacrificio dell’Ashvamedha.

इत्य आश्वमेधिकं पर्व परॊक्तम एतन महाद्भुतम ।
अत्राध्याय शतं तरिंशत तरयॊ ऽधयायाश च शब्दिताः ॥३३९॥
ity āśvamedhikaṃ parva proktam etan mahādbhutam |
atrādhyāya śataṃ triṃśat trayo ‘dhyāyāś ca śabditāḥ ||339||

Così è recitato questo meraviglioso Ashvamedhika Parva, qui vi sono narrati centotrentatre Adhyaya,

तरीणि शलॊकसहस्राणि तावन्त्य एव शतानि च ।
विंशतिश च तथा शलॊकाः संख्यातास तत्त्वदर्शिना ॥३४०॥
trīṇi ślokasahasrāṇi tāvanty eva śatāni ca |
viṃśatiś ca tathā ślokāḥ saṃkhyātās tattvadarśinā ||340||

mentre gli Sloka sono tremila e trecento più altri venti Sloka sono conteggiati da quel vero sapiente.

Indice dell’Asramavasakya Parva

तत आश्रमवासाक्यं पर्व पञ्चदशं समृतम ।
यत्र राज्यं परित्यज्य गान्धारी सहितॊ नृपः ॥३४१॥
tata āśramavāsākyaṃ parva pañcadaśaṃ smṛtam |
yatra rājyaṃ parityajya gāndhārī sahito nṛpaḥ ||341||

Quindi il quindicesimo, l’Asramavasakya Parva viene recitato, dove abbandonato il regno, assieme a Gandhari il sovrano

धृतराष्ट्राश्रमपदं विदुरश च जगाम ह ।
यं दृष्ट्वा परस्थितं साध्वी पृथाप्य अनुययौ तदा ॥३४१॥
dhṛtarāṣṭrāśramapadaṃ viduraś ca jagāma ha |
yaṃ dṛṣṭvā prasthitaṃ sādhvī pṛthāpy anuyayau tadā ||342||

Dhritarashtra e Vidura si recavano nell’Asrama, la virtuosa Pritha vedendoli pronti a partire li segue

पुत्रराज्यं परित्यज्य गुरुशुश्रूषणे रता ।
यत्र राजा हतान पुत्रान पौत्रान अन्यांश च पार्थिवान ॥३४३॥
putrarājyaṃ parityajya guruśuśrūṣaṇe ratā |
yatra rājā hatān putrān pautrān anyāṃś ca pārthivān ||343||

abbandonando il regno del figlio, devota al servizio dell’anziano, dove il re vedeva ancora i figli, i nipoti e gli altri

लॊकान्तर गतान वीरान अपश्यत पुनरागतान ।
ऋषेः परसादात कृष्णस्य दृष्ट्वाश्चर्यम अनुत्तमम ॥३४४॥
lokāntara gatān vīrān apaśyat punarāgatān |
ṛṣeḥ prasādāt kṛṣṇasya dṛṣṭvāścaryam anuttamam ||344||

principi valorosi, andati nell’altro mondo, tornati di nuovo, per grazia di Krishna, vedendo un supremo portento,

तयक्त्वा शॊकं सदारश च सिद्धिं परमिकां गतः ।
यत्र धर्मं समाश्रित्य विदुरः सुगतिं गतः ॥३४५॥
tyaktvā śokaṃ sadāraś ca siddhiṃ paramikāṃ gataḥ |
yatra dharmaṃ samāśritya viduraḥ sugatiṃ gataḥ ||345||

abbandonto il dolore assieme alla moglie, raggiunge la suprema perfezione, e dove Vidura rifugiandosi nel Dharma ottiene la miglior meta.

संजयश च महामात्रॊ विद्वान गावल्गणिर वशी ।
ददर्श नारदं यत्र धर्मराजॊ युधिष्ठिरः ॥३४६॥
saṃjayaś ca mahāmātro vidvān gāvalgaṇir vaśī |
dadarśa nāradaṃ yatra dharmarājo yudhiṣṭhiraḥ ||346||

Anche Samjaya il figlio di Gavalgana, il grande saggio e padrone di sé, come il Dharmaraja Yudhishthira è visitato da Narada.

नारदाच चैव शुश्राव वृष्णीनां कदनं महत ।
एतद आश्रमवासाख्यं पूर्वॊक्तं सुमहाद्भुतम ॥३४७॥
nāradāc caiva śuśrāva vṛṣṇīnāṃ kadanaṃ mahat |
etad āśramavāsākhyaṃ pūrvoktaṃ sumahādbhutam ||347||

Quindi da Narada apprende la grande tragedia dei Vrishni, questo è il racconto summenzionato del meraviglioso Asramavasa Parva.

दविचत्वारिंशद अध्यायाः पर्वैतद अभिसंख्यया ।
सहस्रम एकं शलॊकानां पञ्च शलॊकशतानि च ॥३४८॥
dvicatvāriṃśad adhyāyāḥ parvaitad abhisaṃkhyayā |
sahasram ekaṃ ślokānāṃ pañca ślokaśatāni ca ||348||

Quarantadue sono gli Adhyaya raccontati in questo libro e mille e cinquecento sono gli Sloka,

Indice del Mausala Parva

षड एव च तथा शलॊकाः संख्यातास तत्त्वदर्शिना ।
अतः परं निबॊधेदं मौसलं पर्व दारुणम ॥३४९॥
ṣaḍ eva ca tathā ślokāḥ saṃkhyātās tattvadarśinā |
ataḥ paraṃ nibodhedaṃ mausalaṃ parva dāruṇam ||349||

più altri sei Sloka sono conteggiati dal quel vero sapiente. Poi dopo questo si deve conoscere il crudele Mausala Parva,

यत्र ते पुरुषव्याघ्राः शस्त्रस्पर्श सहा युधि ।
बरह्मदण्डविनिष्पिष्टाः समीपे लवणाम्भसः ॥३५०॥
yatra te puruṣavyāghrāḥ śastrasparśa sahā yudhi |
brahmadaṇḍaviniṣpiṣṭāḥ samīpe lavaṇāmbhasaḥ ||350||

dove quei leoni degli uomini in battaglia ferendosi con le armi, sono abbattuti dal bastone di Brahma sulle rive dell’oceano.

आपाने पानगलिता दैवेनाभिप्रचॊदिताः ।
एरका रूपिभिर वज्रैर निजघ्नुर इतरेतरम ॥३५१॥
āpāne pānagalitā daivenābhipracoditāḥ |
erakā rūpibhir vajrair nijaghnur itaretaram ||351||

Durante il banchetto ubriachi dal bere, soverchiati dal destino, con degli steli di Eraka divenuti folgori si uccisero vicendevolmente.

यत्र सर्वक्षयं कृत्वा ताव उभौ राम केशवौ ।
नातिचक्रमतुः कालं पराप्तं सर्वहरं समम ॥३५२॥
yatra sarvakṣayaṃ kṛtvā tāv ubhau rāma keśavau |
nāticakramatuḥ kālaṃ prāptaṃ sarvaharaṃ samam ||352||

Quindi finita quella strage di uno contro l’altro, entrambi, sia Rama che Keshava, non superarono quel tempo distruttore di tutti.

यत्रार्जुनॊ दवारवतीम एत्य वृष्णिविनाकृताम ।
दृष्ट्वा विषादम अगमत परां चार्तिं नरर्षभः ॥३५३॥
yatrārjuno dvāravatīm etya vṛṣṇivinākṛtām |
dṛṣṭvā viṣādam agamat parāṃ cārtiṃ nararṣabhaḥ ||353||

Quindi Arjuna giunto a Dvaravati, vuota di Vrishni, vedendola quel toro degli uomini cade nella disperazione e nel supremo dolore.

स सत्कृत्य यदुश्रेष्ठं मातुलं शौरिम आत्मनः ।
ददर्श यदुवीराणाम आपने वैशसं महत ॥३५४॥
sa satkṛtya yaduśreṣṭhaṃ mātulaṃ śaurim ātmanaḥ |
dadarśa yaduvīrāṇām āpane vaiśasaṃ mahat ||354||

Quindi onorato il migliore degli Yadu, il proprio zio materno, il figlio di Sura vide nel banchetto la grande distruzione degli eroi Yadu.

शरीरं वासुदेवस्य रामस्य च महात्मनः ।
संस्कारं लम्भयाम आस वृष्णीनां च परधानतः ॥३५५॥
śarīraṃ vāsudevasya rāmasya ca mahātmanaḥ |
saṃskāraṃ lambhayām āsa vṛṣṇīnāṃ ca pradhānataḥ ||355||

Quindi la purificazione del corpo di Vasudeva e di Balarama grand’anima, poi quella dei Vrishni secondo la loro importanza.

स वृद्धबालम आदाय दवारवत्यास ततॊ जनम ।
ददर्शापदि कष्टायां गाण्डीवस्य पराभवम ॥३५३॥
sa vṛddhabālam ādāya dvāravatyās tato janam |
dadarśāpadi kaṣṭāyāṃ gāṇḍīvasya parābhavam ||356||

Quindi radunati i vecchi e i fanciulli e le genti di Dvaravati che erano in grande difficoltà, vide la sparizione dell’arco Gandiva

सर्वेषां चैव दिव्यानाम अस्त्राणाम अप्रसन्नताम ।
नाशं वृष्णिकलत्राणां परभावानाम अनित्यताम ॥३५७॥
sarveṣāṃ caiva divyānām astrāṇām aprasannatām |
nāśaṃ vṛṣṇikalatrāṇāṃ prabhāvānām anityatām ||357||

e il disinnesco di tutte le armi divine, quindi la fuga. Vedendo le mogli dei Vrishni e la limitata esistenza dei viventi.

दृष्ट्वा निवेदम आपन्नॊ वयास वाक्यप्रचॊदितः ।
धर्मराजं समासाद्य संन्यासं समरॊचयत ॥३५८॥
dṛṣṭvā nivedam āpanno vyāsa vākyapracoditaḥ |
dharmarājaṃ samāsādya saṃnyāsaṃ samarocayat ||358||

Preso da disgusto del mondo, spinto dai consigli di Vyasa, avvicinato il Dharmaraja chiede di potersi dedicare alla rinuncia.

इत्य एतन मौसलं पर्व षॊडशं परिकीर्तितम ।
अध्यायाष्टौ समाख्याताः शलॊकानां च शतत्रयम ॥३५९॥
ity etan mausalaṃ parva ṣoḍaśaṃ parikīrtitam |
adhyāyāṣṭau samākhyātāḥ ślokānāṃ ca śatatrayam ||359||

Tutto questo è narrato nel sedicesimo libro, nel Mausala Parva. Otto sono gli Adhyaya esposti e centotre gli Sloka.

Indice del Mahaprasthanika Parva

महाप्रस्थानिकं तस्माद ऊर्ध्वं सप्त दशं समृतम ।
यत्र राज्यं परित्यज्य पाण्डवाः पुरुषर्षभाः ॥३६०॥
mahāprasthānikaṃ tasmād ūrdhvaṃ sapta daśaṃ smṛtam |
yatra rājyaṃ parityajya pāṇḍavāḥ puruṣarṣabhāḥ ||360||

Quindi di seguito è narrato il diciassettesimo, il Mahaprasthanika Parva, dove i Pandava, tori degli uomini abbandonano il regno

दरौपद्या सहिता देव्या सिद्धिं परमिकां गताः ।
अत्राध्यायास तरयः परॊक्ताः शलॊकानां च शतं तथा ॥३६१॥
draupadyā sahitā devyā siddhiṃ paramikāṃ gatāḥ |
atrādhyāyās trayaḥ proktāḥ ślokānāṃ ca śataṃ tathā ||361||

con la divina Draupadi vanno incontro alla suprema perfezione. Tre sono gli Adhyaya raccontati, mentre gli Sloka sono cento

Indice dello Svarga Parva

विंशतिश च तथा शलॊकाः संख्यातास तत्त्वदर्शिना ।
सवर्गपर्व ततॊ जञेयं दिव्यं यत तद अमानुषम ॥३६२॥
viṃśatiś ca tathā ślokāḥ saṃkhyātās tattvadarśinā |
svargaparva tato jñeyaṃ divyaṃ yat tad amānuṣam ||362||

più altri venti Sloka conteggiati dal quel vero sapiente. Quindi si deve conoscere il divino e sovrumano Svarga Parva.

अध्यायाः पञ्च संख्याता पर्वैतद अभिसंख्यया ।
शलॊकानां दवे शते चैव परसंख्याते तपॊधनाः ॥३६३॥
adhyāyāḥ pañca saṃkhyātā parvaitad abhisaṃkhyayā |
ślokānāṃ dve śate caiva prasaṃkhyāte tapodhanāḥ ||363||

Cinque sono gli Adhyaya qui correttamente conteggiati nel libro, mentre duecento sono gli Sloka colmi di cose buone.

Conclusione

अष्टादशैवम एतानि पर्वाण्य उक्तान्य अशेषतः ।
खिलेषु हरिवंशश च भविष्यच च परकीर्तितम ॥३६४॥
aṣṭādaśaivam etāni parvāṇy uktāny aśeṣataḥ |
khileṣu harivaṃśaś ca bhaviṣyac ca prakīrtitam ||364||

Questi sono tutti e diciotto i libri citati per intero, nelle appendici l’Harivamsa e il Bhavisha sono raccontati,

एतद अखिलम आख्यातं भारतं पर्व संग्रहात ।
अष्टादश समाजग्मुर अक्षौहिण्यॊ युयुत्सया ॥३६५॥
etad akhilam ākhyātaṃ bhārataṃ parva saṃgrahāt |
aṣṭādaśa samājagmur akṣauhiṇyo yuyutsayā ||365||

Questo è l’intero racconto del Bharata, questo è il sommario dei libri. Diciotto Akshauhini si scontrarono desiderosi combattere.

तन महद दारुणं युद्धम अहान्य अष्टादशाभवत ।
यॊ विद्याच चतुरॊ वेदान साङ्गॊपनिषदान दविजः ॥३६६॥
tan mahad dāruṇaṃ yuddham ahāny aṣṭādaśābhavat |
yo vidyāc caturo vedān sāṅgopaniṣadān dvijaḥ ||366||

E questa crudele grande battaglia durava diciotto giorni. Il nato due volte che conosce i quattro Veda con gli Anga e le Upanishad,

न चाख्यानम इदं विद्यान नैव स सयाद विचक्षणः ।
शरुत्वा तव इदम उपाख्यानं शराव्यम अन्यन न रॊचते ॥३६७॥
na cākhyānam idaṃ vidyān naiva sa syād vicakṣaṇaḥ |
śrutvā tv idam upākhyānaṃ śrāvyam anyan na rocate ||367||

e non conosca questa storia, non sarebbe un sapiente, conoscendo questa storia, nessun’altra gradirebbe udire,

पुंः कॊकिलरुतं शरुत्वा रूक्षा धवाङ्क्षस्य वाग इव ।
इतिहासॊत्तमाद अस्माज जायन्ते कवि बुद्धयः ॥३६८॥
puṃḥ kokilarutaṃ śrutvā rūkṣā dhvāṅkṣasya vāg iva |
itihāsottamād asmāj jāyante kavi buddhayaḥ ||368||

come a chi ha udito la voce del cucù maschio, poi appare rozza quella del corvo. Da questa suprema storia procede il canto dei saggi poeti.

पञ्चभ्य इव भूतेभ्यॊ लॊकसंविधयस तरयः ।
अस्याख्यानस्य विषये पुराणं वर्तते दविजाः ॥३६९॥
pañcabhya iva bhūtebhyo lokasaṃvidhayas trayaḥ |
asyākhyānasya viṣaye purāṇaṃ vartate dvijāḥ ||369||

Come dai cinque elementi gli interi tre mondi, in virtù di questa storia i Purana esistono o due volte nati.

अन्तरिक्षस्य विषये परजा इव चतुर्विधाः ।
करिया गुणानां सर्वेषाम इदम आख्यानम आश्रयः ॥३७०॥
antarikṣasya viṣaye prajā iva caturvidhāḥ |
kriyā guṇānāṃ sarveṣām idam ākhyānam āśrayaḥ ||370||

Così come le creature dei quattro tipi, esistono in virtù dell’aria, questa storia è il rifugio di tutte le qualità del buon comportamento.

इन्द्रियाणां समस्तानां चित्रा इव मनः करियाः ।
अनाश्रित्यैतद आख्यानं कथा भुवि न विद्यते ॥३७१॥
indriyāṇāṃ samastānāṃ citrā iva manaḥ kriyāḥ |
anāśrityaitad ākhyānaṃ kathā bhuvi na vidyate ||371||

Come le varie azioni della mente non possono fare a meno dell’insieme dei sensi, così non si trova sulla Terra, storia che non trovi sostegno in questa.

अर्थशास्त्रमिदं प्रोक्तं धर्मशास्त्रमिदं महत् ।
कामशास्त्रमिदं प्रोक्तं व्यासेनामितबुद्धिना ॥३७२॥
arthaśāstramidaṃ proktaṃ dharmaśāstramidaṃ mahat |
kāmaśāstramidaṃ proktaṃ vyāsenāmitabuddhinā ||372||

L’intelligentissimo Vyasa lo ha narrato come un trattato sul Dharma, sull’Artha e sul Kama.

श्रुत्वा त्विदमुपाख्यानं श्राव्यमन्यन्न रोचते ।
पुंस्कोकिलगिरं श्रुत्वा रूक्षा ध्वाङ्क्षस्य वागिव ॥३७३॥
śrutvā tvidamupākhyānaṃ śrāvyamanyanna rocate |
puṃskokilagiraṃ śrutvā rūkṣā dhvāṅkṣasya vāgiva ||373||

375Chi l’ha ascoltata non potrà mai ascoltare altre storie, poiché chi ha ascoltato la dolce voce del maschio Kokila (uccello) non potrà mai ascoltare il gracchiare aspro dei corvi.

धर्मे मतिर्भवतु वः सततोत्थितानां
स ह्येक एव परलोकगतस्य बन्धुः।
अर्थाः स्त्रियश्च निपुणैरपि सेव्यमाना
नैवाप्तभावमुपयान्ति न च स्थिरत्वम्॥३७४॥
dharme matirbhavatu vaḥ satatotthitānāṃ
sa hyeka eva paralokagatasya bandhuḥ |
arthāḥ striyaśca nipuṇairapi sevyamānā
naivāptabhāvamupayānti na ca sthiratvam ||374||

O Rishi, alzati e agisci. Lascia che il tuo cuore sia fisso nella virtù, perché la virtù è l’unica amica nell’altro mondo. Anche gli uomini più intelligenti non possono mai fare proprie le proprie ricchezze e le proprie mogli amandole con cura. Non sono cose che durano.

दवैपायनौष्ठ पुटनिःसृतम अप्रमेयं;
पुण्यं पवित्रम अथ पापहरं शिवं च ।
यॊ भारतं समधिगच्छति वाच्यमानं;
किं तस्य पुष्कर जलैर अभिषेचनेन ॥३७५॥
dvaipāyanauṣṭha puṭaniḥsṛtam aprameyaṃ;
puṇyaṃ pavitram atha pāpaharaṃ śivaṃ ca |
yo bhārataṃ samadhigacchati vācyamānaṃ;
kiṃ tasya puṣkara jalair abhiṣecanena ||375||

Questa impareggiabile storia sorta dalla bocca del Dvaipayana, purifica da ogni male ed è benevola. Per chi studi il Bharata, questa sublime storia colma di senso, udendo il sunto dei libri come qui è posto che bisogno ha di bagnarsi nelle acque del Pushkara?

यदह्ना कुरुते पाप ब्राह्मणस्त्विन्द्रियैश्चरन्।
महाभारतमाख्याय सन्ध्यां मुच्यति पश्चिमाम्॥३७६॥
yadahnā kurute pāpa brāhmaṇastvindriyaiścaran |
mahābhāratamākhyāya sandhyāṃ mucyati paścimām ||376||

384Qualunque colpa commessa durante il giorno da un Brahmana attraverso i sensi viene lavata dalla lettura del Bharata al crepuscolo della sera.

यद्रात्रौ कुरुते पापं कर्मणा मनसा गिरा।
महाभारतमाख्याय पूर्वां सन्ध्यां प्रमुच्यते ॥३७७॥
yadrātrau kurute pāpaṃ karmaṇā manasā girā |
mahābhāratamākhyāya pūrvāṃ sandhyāṃ pramucyate ||377||

Qualunque colpa potrebbe essere commessa durante la notte con le azioni, le parole o la mente, sono lavate dalla lettura del Bharata durante il crepuscolo del mattino.

यो गोशतं कनकशृङ्गमयं ददाति
विप्राय वेदविदुषे च बहुश्रुताय।
पुण्यां च भारतकथां शृणुयाच्च नित्यं
तुल्यं फलं भवति तस्य च तस्य चैव॥३७८॥
yo gośataṃ kanakaśṛṅgamayaṃ dadāti
viprāya vedaviduṣe ca bahuśrutāya |
puṇyāṃ ca bhāratakathāṃ śṛṇuyācca nityaṃ
tulyaṃ phalaṃ bhavati tasya ca tasya caiva ||378||

Chi da a un erudito nei Veda e in altre scienze, cento vacche con le corna placcate d’oro e chi ascolta quotidianamente le sacre storie dei Bharata, ottiene lo stesso merito.

आख्यानं तदिदमनुत्तमं महार्थं
विज्ञेयं महदिह पर्वसंग्रहेण ।
श्रुत्वादौ भवति नृणां सुखावगाहं
विस्तीर्णं लवणजलं यथा प्लवेन॥३७९॥
ākhyānaṃ tadidamanuttamaṃ mahārthaṃ
vijñeyaṃ mahadiha parvasaṃgraheṇa |
śrutvādau bhavati nṛṇāṃ sukhāvagāhaṃ
vistīrṇaṃ lavaṇajalaṃ yathā plavena ||379||

Come il vasto oceano può essere facilmente attraversato da uomini con barche, così questa vasta storia di grande eccellenza e significato profondo può essere compresa con l’aiuto di questo capitolo.

ARTICOLI CORRELATI
- Link esterno -spot_img

Popolari

Commenti recenti