lunedì, Ottobre 25, 2021
spot_imgspot_imgspot_imgspot_img
HomeArticoliLe stelle polari - Thuban e Canopo nel mito

Le stelle polari – Thuban e Canopo nel mito

Sezione 15 – Il discorso di Agni a Brihaspati

शल्य उवाच ।
एवमुक्तः स भगवाञ्शच्या पुनरथाब्रवीत् ।
विक्रमस्य न कालोऽयं नहुषो बलवत्तरः ॥१॥
śalya uvāca |
evam uktaḥ sa bhagavāñ śacyā punar athābravīt |
vikramasya na kālo ‘yaṃ nahuṣo balavattaraḥ ||1||

Shalya disse: “Udite quelle parole, di nuovo il Bhagavan disse a Sachi: “Non è il momento per mostrare forza, Nahusha è più potente di me.

विवर्धितश्च ऋषिभिर्हव्यैः कव्यैश्च भामिनि ।
नीतिमत्र विधास्यामि देवि तां कर्तुमर्हसि ॥२॥
vivardhitaś ca ṛṣibhir havyaiḥ kavyaiś ca bhāmini |
nītim atra vidhāsyāmi devi tāṃ kartum arhasi ||2||

O Devi, o splendida, ha ottenuto la posizione attraverso le offerte e i sacrifici dei Rishi, ora ti dirò quale condotta tenere.

गुह्यं चैतत्त्वया कार्यं नाख्यातव्यं शुभे क्वचित् ।
गत्वा नहुषमेकान्ते ब्रवीहि तनुमध्यमे ॥३॥
guhyaṃ caitat tvayā kāryaṃ nākhyātavyaṃ śubhe kva cit |
gatvā nahuṣam ekānte bravīhi tanumadhyame ||3||

O bellissima, o vita sottile, devi agire in segreto, quando sarai sola con Nahusha di questo:

ऋषियानेन दिव्येन मामुपैहि जगत्पते ।
एवं तव वशे प्रीता भविष्यामीति तं वद ॥४॥
ṛṣiyānena divyena mām upaihi jagatpate |
evaṃ tava vaśe prītā bhaviṣyāmīti taṃ vada ||4||

“O signore dell’universo, vieni da me con un veicolo divino trainato da Rishi[1], solo così diverrò la tua amata.”

इत्युक्ता देवराजेन पत्नी सा कमलेक्षणा ।
एवमस्त्वित्यथोक्त्वा तु जगाम नहुषं प्रति ॥५॥
ity uktā devarājena patnī sā kamalekṣaṇā |
evam astv ity athoktvā tu jagāma nahuṣaṃ prati ||5||

Udite le parole del Deva Raja, sua moglie, la occhi di loto, disse: “Così sia”. Dato il consenso raggiungeva Nahusha.

नहुषस्तां ततो दृष्ट्वा विस्मितो वाक्यमब्रवीत् ।
स्वागतं ते वरारोहे किं करोमि शुचिस्मिते ॥६॥
nahuṣas tāṃ tato dṛṣṭvā vismito vākyam abravīt |
svāgataṃ te varārohe kiṃ karomi śucismite ||6||

Nahusha sorpreso di vederla, felice disse: “Benvenuta o belle natiche, che posso fare per te o dolce sorriso?

भक्तं मां भज कल्याणि किमिच्छसि मनस्विनि ।
तव कल्याणि यत्कार्यं तत्करिष्ये सुमध्यमे ॥७॥
bhaktaṃ māṃ bhaja kalyāṇi kim icchasi manasvini |
tava kalyāṇi yat kāryaṃ tat kariṣye sumadhyame ||7||

O nobildonna, o saggia, voglio esserti devoto, cosa desideri? O vita sottile, quello che vuoi io farò.

न च व्रीडा त्वया कार्या सुश्रोणि मयि विश्वस ।
सत्येन वै शपे देवि कर्तास्मि वचनं तव ॥८॥
na ca vrīḍā tvayā kāryā suśroṇi mayi viśvasa |
satyena vai śape devi kartāsmi vacanaṃ tava ||8||

O belle natiche, non essere timida, abbi fiducia in me, o Devi, in verità io giuro che farò quanto mi dirai.”

इन्द्राण्युवाच ।
यो मे त्वया कृतः कालस्तमाकाङ्क्षे जगत्पते ।
ततस्त्वमेव भर्ता मे भविष्यसि सुराधिप ॥९॥
indrāṇy uvāca |
yo me tvayā kṛtaḥ kālas tam ākāṅkṣe jagatpate |
tatas tvam eva bhartā me bhaviṣyasi surādhipa ||9||

Indrani disse: “O signore del mondo, o sovrano dei Sura, il momento che desideravi è giunto, quindi diverrai mio marito.

कार्यं च हृदि मे यत्तद्देवराजावधारय ।
वक्ष्यामि यदि मे राजन्प्रियमेतत्करिष्यसि ।
वाक्यं प्रणयसंयुक्तं ततः स्यां वशगा तव ॥१०॥
kāryaṃ ca hṛdi me yat tad devarājāvadhāraya |
vakṣyāmi yadi me rājan priyam etat kariṣyasi |
vākyaṃ praṇayasaṃyuktaṃ tataḥ syāṃ vaśagā tava ||10||

O Deva Raja, devi concedermi quello che ho nel cuore, o re, se vuoi farmi piacere, adempi alla richiesta e io soddisferò i tuoi desideri, ecco cosa devi fare.

इन्द्रस्य वाजिनो वाहा हस्तिनोऽथ रथास्तथा ।
इच्छाम्यहमिहापूर्वं वाहनं ते सुराधिप ।
यन्न विष्णोर्न रुद्रस्य नासुराणां न रक्षसाम् ॥११॥
indrasya vājino vāhā hastino ‘tha rathās tathā |
icchāmy aham ihāpūrvaṃ vāhanaṃ te surādhipa |
yan na viṣṇor na rudrasya nāsurāṇāṃ na rakṣasām ||11||

O signore dei Sura, Indra ha cavalli da tiro, elefanti e carri, io voglio che tu venga su un veicolo mai visto, mai posseduto da Vishnu, da Rudra[2], dagli Asura e dai Rakshasa.

वहन्तु त्वां महाराज ऋषयः संगता विभो ।
सर्वे शिबिकया राजन्नेतद्धि मम रोचते ॥१२॥
vahantu tvāṃ mahārāja ṛṣayaḥ saṃgatā vibho |
sarve śibikayā rājann etad dhi mama rocate ||12||

O grande re, o illustre, che siano i Rishi uniti con una portantina a trasportarti, o re, questo ti chiedo.”

नासुरेषु न देवेषु तुल्यो भवितुमर्हसि ।
सर्वेषां तेज आदत्स्व स्वेन वीर्येण दर्शनात् ।
न ते प्रमुखतः स्थातुं कश्चिदिच्छति वीर्यवान् ॥१३॥
nāsureṣu na deveṣu tulyo bhavitum arhasi |
sarveṣāṃ teja ādatsva svena vīryeṇa darśanāt |
na te pramukhataḥ sthātuṃ kaś cid icchati vīryavān ||13||

Tu non meriti di essere simile a Deva e ad Asura, con il tuo valore, al solo mostrarti, ottieni l’energia di tutti, nessun potente osa mettersi contro di te.”

शल्य उवाच ।
एवमुक्तस्तु नहुषः प्राहृष्यत तदा किल ।
उवाच वचनं चापि सुरेन्द्रस्तामनिन्दिताम् ॥१४॥
śalya uvāca |
evam uktas tu nahuṣaḥ prāhṛṣyata tadā kila |
uvāca vacanaṃ cāpi surendras tām aninditām ||14||

Shalya disse: “Udite quelle parole, Nahusha si compiacque. Quindi il re dei Sura disse a quell’irreprensibile:

अपूर्वं वाहनमिदं त्वयोक्तं वरवर्णिनि ।
दृढं मे रुचितं देवि त्वद्वशोऽस्मि वरानने ॥१५॥
apūrvaṃ vāhanam idaṃ tvayoktaṃ varavarṇini |
dṛḍhaṃ me rucitaṃ devi tvadvaśo ‘smi varānane ||15||

Nahusha disse: “O bellissima, o Devi, o bel viso, l’idea quel veicolo mai visto prima di cui parli mi aggrada, sono in tuo potere.

न ह्यल्पवीर्यो भवति यो वाहान्कुरुते मुनीन् ।
अहं तपस्वी बलवान्भूतभव्यभवत्प्रभुः ॥१६॥
na hy alpavīryo bhavati yo vāhān kurute munīn |
ahaṃ tapasvī balavān bhūtabhavya bhavat prabhuḥ ||16||

Chi fa dei Muni i suoi portatori non può essere debole. Io sono il potente asceta, signore del passato, del presente e del futuro.

मयि क्रुद्धे जगन्न स्यान्मयि सर्वं प्रतिष्ठितम् ।
देवदानवगन्धर्वाः किंनरोरगराक्षसाः ॥१७॥
mayi kruddhe jagan na syān mayi sarvaṃ pratiṣṭhitam |
devadānavagandharvāḥ kiṃnaroragarākṣasāḥ ||17||

Attraverso la mia rabbia l’universo è annientato, tutto dipende da me. I Deva, i Danava e i Gandharva, i Kinnara, gli Uraga e i Rakashasa.

न मे क्रुद्धस्य पर्याप्ताः सर्वे लोकाः शुचिस्मिते ।
चक्षुषा यं प्रपश्यामि तस्य तेजो हराम्यहम् ॥१८॥
na me kruddhasya paryāptāḥ sarve lokāḥ śucismite |
cakṣuṣā yaṃ prapaśyāmi tasya tejo harāmy aham ||18||

O dolce sorriso, i mondi non mi resistono, con gli occhi porto via l’energia di colui che guardo.

तस्मात्ते वचनं देवि करिष्यामि न संशयः ।
सप्तर्षयो मां वक्ष्यन्ति सर्वे ब्रह्मर्षयस्तथा ।
पश्य माहात्म्यमस्माकमृद्धिं च वरवर्णिनि ॥१९॥
tasmāt te vacanaṃ devi kariṣyāmi na saṃśayaḥ |
saptarṣayo māṃ vakṣyanti sarve brahmarṣayas tathā |
paśya māhātmyam asmākam ṛddhiṃ ca varavarṇini ||19||

Perciò, o Devi, o bellissima, senza dubbio esaudirò il tuo desiderio. I Sapta Rishi[3], con tutti i Brahma Rishi mi trasporteranno, osserva la mia maestà e il mio potere.”

एवमुक्त्वा तु तां देवीं विसृज्य च वराननाम् ।
विमाने योजयित्वा स ऋषीन्नियममास्थितान् ॥२०॥
evam uktvā tu tāṃ devīṃ visṛjya ca varānanām |
vimāne yojayitvā sa ṛṣīn niyamam āsthitān ||20||

Dette queste cose alla Devi, lasciata quella bella, al suo carro faceva aggiogare i Rishi distogliendoli dalle loro pratiche.

अब्रह्मण्यो बलोपेतो मत्तो वरमदेन च ।
कामवृत्तः स दुष्टात्मा वाहयामास तानृषीन् ॥२१॥
abrahmaṇyo balopeto matto varamadena ca |
kāmavṛttaḥ sa duṣṭātmā vāhayām āsa tān ṛṣīn ||21||

Nel dispregio dei Brahmana, folle di arroganza e usando la forza, colmo di lussuria, quel Dushtatma[4] si fece trasportare dai Rishi.

नहुषेण विसृष्टा च बृहस्पतिमुवाच सा ।
समयोऽल्पावशेषो मे नहुषेणेह यः कृतः ।
शक्रं मृगय शीघ्रं त्वं भक्तायाः कुरु मे दयाम् ॥२२॥
nahuṣeṇa visṛṣṭā ca bṛhaspatim uvāca sā |
samayo ‘lpāvaśeṣo me nahuṣeṇeha yaḥ kṛtaḥ |
śakraṃ mṛgaya śīghraṃ tvaṃ bhaktāyāḥ kuru me dayām ||22||

Intanto, congedata da Nahusha rivolgendosi a Brihaspati disse: “Poco rimane della concessione fatta da Nahusha, veloce cerca Shakra, abbi pietà di me che sono fedele.”

बाढमित्येव भगवान्बृहस्पतिरुवाच ताम् ।
न भेतव्यं त्वया देवि नहुषाद्दुष्टचेतसः ॥२३॥
bāḍham ity eva bhagavān bṛhaspatir uvāca tām |
na bhetavyaṃ tvayā devi nahuṣād duṣṭacetasaḥ ||23||

Bhagavan Brihashpati disse: “O Devi, così sia. Non temere il malvagio Nahusha.

न ह्येष स्थास्यति चिरं गत एष नराधमः ।
अधर्मज्ञो महर्षीणां वाहनाच्च हतः शुभे ॥२४॥
na hy eṣa sthāsyati ciraṃ gata eṣa narādhamaḥ |
adharmajño maharṣīṇāṃ vāhanāc ca hataḥ śubhe ||24||

O bella, qui non rimarrà a lungo, presto se ne andrà quel vigliacco, quell’ingiusto è già morto a causa del traino dei Maha Rishi.

इष्टिं चाहं करिष्यामि विनाशायास्य दुर्मतेः ।
शक्रं चाधिगमिष्यामि मा भैस्त्वं भद्रमस्तु ते ॥२५॥
iṣṭiṃ cāhaṃ kariṣyāmi vināśāyāsya durmateḥ |
śakraṃ cādhigamiṣyāmi mā bhais tvaṃ bhadram astu te ||25||

Mi adopererò in un sacrificio per la distruzione di quel malvagio. Non temere cercherò Shakra, che la fortuna ti assista.

ततः प्रज्वाल्य विधिवज्जुहाव परमं हविः ।
बृहस्पतिर्महातेजा देवराजोपलब्धये ॥२६॥
tataḥ prajvālya vidhivaj juhāva paramaṃ haviḥ |
bṛhaspatir mahātejā devarājopalabdhaye ||26||

Poi il potente Brihaspati accese un fuoco e secondo le regole celebrava un supremo rito per riottenere il Deva Raja.

तस्माच्च भगवान्देवः स्वयमेव हुताशनः ।
स्त्रीवेषमद्भुतं कृत्वा सहसान्तरधीयत ॥२७॥
tasmāc ca bhagavān devaḥ svayam eva hutāśanaḥ |
strī veṣam adbhutaṃ kṛtvā sahasāntar adhīyata ||27||

Così il Bhagavan Deva[5], colui che divora l’offerta, presa la forma di un’avvenente fanciulla, immediatamente spariva.

स दिशः प्रदिशश्चैव पर्वतांश्च वनानि च ।
पृथिवीं चान्तरिक्षं च विचीयातिमनोगतिः ।
निमेषान्तरमात्रेण बृहस्पतिमुपागमत् ॥२८॥
sa diśaḥ pradiśaś caiva parvatāṃś ca vanāni ca |
pṛthivīṃ cāntarikṣaṃ ca vicīyātimano gatiḥ |
nimeṣāntaramātreṇa bṛhaspatim upāgamat ||28||

Così muovendosi alla velocità del pensiero cercò in ogni direzione, sulle montagne, nelle foreste, nei cieli e sulla Terra e in un batter d’occhio tornò da Brihaspati.

अग्निरुवाच ।
बृहस्पते न पश्यामि देवराजमहं क्वचित् ।
आपः शेषाः सदा चापः प्रवेष्टुं नोत्सहाम्यहम् ।
न मे तत्र गतिर्ब्रह्मन्किमन्यत्करवाणि ते ॥२९॥
agnir uvāca
bṛhaspate na paśyāmi devarājam ahaṃ kva cit |
āpaḥ śeṣāḥ sadā cāpaḥ praveṣṭuṃ notsahāmy aham |
na me tatra gatir brahman kim anyat karavāṇi te ||29||

Agni disse: “O Brihaspati, o Brahmana, in nessun luogo non ho visto il Deva Raja, rimangono le acque, non ho cercato la, io non posso entrare in acqua, cos’altro posso fare per te?”

शल्य उवाच ।
तमब्रवीद्देवगुरुरपो विश महाद्युते ॥३०॥
śalya uvāca |
tam abravīd deva gurur apo viśa mahādyute ||30||

Shalya disse: “E il Guru dei Deva disse: “O grande splendore, entra nelle acque.”

अग्निरुवाच ।
नापः प्रवेष्टुं शक्ष्यामि क्षयो मेऽत्र भविष्यति ।
शरणं त्वां प्रपन्नोऽस्मि स्वस्ति तेऽस्तु महाद्युते ॥३१॥
agnir uvāca |
nāpaḥ praveṣṭuṃ śakṣyāmi kṣayo me ‘tra bhaviṣyati |
śaraṇaṃ tvāṃ prapanno ‘smi svasti te ‘stu mahādyute ||31||

Agni disse: “Se entro in acqua vengo distrutto. O splendido chiedo la tua protezione e che il successo mi arrida.

अद्भ्योऽग्निर्ब्रह्मतः क्षत्रमश्मनो लोहमुत्थितम् ।
तेषां सर्वत्रगं तेजः स्वासु योनिषु शाम्यति ॥३२॥
adbhyo ‘gnir brahmataḥ kṣatram aśmano loham utthitam |
teṣāṃ sarvatragaṃ tejaḥ svāsu yoniṣu śāmyati ||32||

Il fuoco sorge dall’acqua, lo Kshatriya[6] dal Brahmana e il ferro dalla pietra e la forza si estingue nelle loro origini.”


NOTE:

[1] Sachi chiede a Nahusha di raggiungerla a bordo del “Grande Carro” (Orsa Maggiore) le cui sette stelle sono i Sapta-Rishi.
[2] Rudra (रुद्र) — Rudra fu prodotto dal cipiglio di Brahma (o Viṣṇu), e diviso in undici Rudra minori, che vanno sotto il nome collettivo degli Ekadasha-Rudra.
[3] Saptaṛṣi (सप्तऋषि) — La costellazione dell’Orsa maggiore, il Grande Carro.
[4] Duṣṭātmā (दुष्टात्मा) — Mala anima.
[5] Agni il fuoco.
[6] Kṣatriya (क्षत्रिय) — Casta di guerrieri.

ARTICOLI CORRELATI
- Link esterno -spot_img

Popolari

Commenti recenti